Atatürkçü Düşünce Derneği Eskişehir Şube Başkanı Mehmet Avci, Sivrihisar Kaymaz’da gerçekleştirilen halkı bilgilendirme toplantısında Atatürk’ün sözlerinin bir maden şirketinin tanıtım ve propaganda faaliyetlerinde kullanılmasını eleştirdi. Mehmet Avci, madencilik projelerinin bilimsel veriler, hukuk, kamu yararı ve bölge halkının görüşleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Mehmet Avci, Atatürk’ün 1 Kasım 1936 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin V. Dönem 2. Yasama Yılı açılış konuşmasında madenlerin Türkiye açısından önemine ilişkin sözler söylediğini hatırlattı. Bu sözlerin Kaymaz’da gerçekleştirilen halkı bilgilendirme toplantısında bir maden şirketinin reklam ve propaganda malzemesi haline getirildiğini savunan Avci, Atatürk’ün sözlerinin yalnızca bir cümle üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.
Atatürk’ün madenlere yaklaşımının millî ekonomi, devletçilik, sanayileşme ve doğal kaynakların ülkenin ekonomik bağımsızlığına katkı sağlaması anlayışıyla birlikte ele alınması gerektiğini ifade eden Avci, Atatürk’ün madenleri yalnızca ticari kazanç sağlayan kaynaklar olarak görmediğini savundu.
Avci, “Atatürk’ün bir cümlesini pankarta taşıyıp o cümleyi bugünkü bir projenin toplumsal kabulünü artırmak için kullanmak, Atatürk’ün düşüncesini anlamak değil, Atatürk’ün millet nezdindeki itibarından yararlanarak kamuoyu oluşturma çabasıdır” dedi.
Kaymaz’da yaşayan vatandaşların su, toprak, tarım, hayvancılık, çevre ve yaşam alanlarına ilişkin kaygılarının Atatürk’ün bir sözüyle ortadan kaldırılamayacağını belirten Mehmet Avci, madencilik projesine ilişkin soru sorulmasının veya itiraz edilmesinin kalkınma karşıtlığı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
Mehmet Avci, “Bir yurttaşın madencilik projesi hakkında soru sorması, itiraz etmesi, çevresel etkileri sorgulaması veya yaşam alanını savunması kalkınma karşıtlığı değildir. Tam tersine, Cumhuriyet yurttaşlığı budur: Sormak, sorgulamak, denetlemek ve kamu yararını savunmak” ifadelerini kullandı.
Kaymaz halkının karşısına Atatürk’ün fotoğrafı ve sözleri konularak “Atatürk de madenleri savunuyordu” algısı oluşturulmaya çalışıldığını savunan Mehmet Avci, asıl soruların bu şekilde cevaplanamayacağını söyledi.
Avci, projenin bölge üzerindeki etkilerine ilişkin şu soruların yanıtlanmasını istedi: Suyun güvenliğinin nasıl sağlanacağı, toprağın ve tarımsal üretimin nasıl korunacağı, atık depolama alanlarının çevresel etkilerinin nasıl denetleneceği, kapasite artışının yaşam alanlarına etkisinin ne olacağı ve Kaymaz halkının kaygılarının hangi bilimsel verilerle giderileceği.
Projenin oluşturacağı ekonomik değerden bölge halkının ve ülkenin ne kadar yararlanacağının da şeffaf biçimde açıklanması gerektiğini belirten Mehmet Avci, bu soruların yanıtının Atatürk’ün bir sözünü pankarta yazmak olmadığını söyledi.
Atatürk’ün madenlere verdiği önemin “doğal kaynak ne pahasına olursa olsun çıkarılsın” anlayışı anlamına gelmediğini savunan Mehmet Avci, Atatürk’ün ekonomik anlayışının temelinde millî menfaat bulunduğunu ifade etti.
Mehmet Avcı, Atatürk’ün 1922 yılında da yer altındaki maden hazinelerinin işletilmesinden söz ettiğini belirterek, bu kaynakların milletin yararına açılması anlayışının öne çıktığını söyledi. Mehmet Avci, Atatürk’ün sözlerinin günümüzde bir şirket politikasının sloganına dönüştürülmesinin ekonomik düşüncenin bağlamından koparılması anlamına geleceğini savundu.
Kaymaz’da tartışılan konunun yalnızca madenciliğin yapılıp yapılmaması olmadığını belirten Mehmet Avci, projenin kimin yararına olacağı, çevresel bedelin kim tarafından taşınacağı, su ve toprağın nasıl korunacağı, kamu yararının nasıl güvence altına alınacağı ve bölge halkının itirazlarının nasıl değerlendirileceği sorularının yanıtlanması gerektiğini söyledi.
Mehmet Avci, şirketin güncel açıklamasına göre Kaymaz işletmesinde kapasite artışı, açık ocağın genişletilmesi ve ilave zenginleştirme faaliyetlerinin planlandığını belirtti. Avci, proje kapsamında başka sahalardan çıkarılması planlanan milyonlarca ton cevherin de Kaymaz’da işlenmesinin öngörüldüğünü ifade etti.
Böylesine kapsamlı bir projenin Atatürk’ün bir sözü üzerinden değerlendirilmesi yerine bilimsel veriler ve şeffaf bilgiler üzerinden tartışılması gerektiğini belirten Mehmet Avci, halkın sorularına açık yanıt verilmesini istedi.
Atatürk’ün toplumdaki saygınlığının ticari veya kurumsal bir meşruiyet aracına dönüştürülmemesi gerektiğini savunan Mehmet Avci, “Atatürk’ün adı, bir şirketin faaliyetini sorgulanamaz hâle getiren bir kalkan değildir. Atatürk’ün fotoğrafı, Kaymaz halkının sorularının üzerini örtecek bir perde değildir. Atatürk’ün sözü, çevre, hukuk, kamu yararı ve yaşam hakkı konularındaki tartışmayı susturacak bir slogan hiç değildir” dedi.
Mehmet Avci, Atatürk’ü anlamanın yalnızca onun sözlerini pankartlara taşımakla değil, bu sözlerin arkasındaki millî çıkar, kamu yararı, bilim, planlama ve bağımsızlık anlayışını savunmakla mümkün olduğunu belirtti.
Kaymaz’da Atatürk’ün adının ve sözlerinin bir maden projesine yönelik propaganda amacıyla kullanılmasını kınadıklarını ifade eden Mehmet Avci, şirket yetkilileri ile bu propagandayı hazırlayanlara Kaymaz halkının sorularına bilimsel, şeffaf ve ikna edici cevaplar verme çağrısında bulundu.
Mehmet Avci açıklamasının sonunda, “Atatürk’ün adı reklam değildir. Atatürk’ün sözü propaganda malzemesi değildir. Cumhuriyet’in değerleri şirketlerin meşruiyet aracı değildir” ifadelerini kullandı. Mehmet Avci, Kaymaz halkının yaşam alanları, suyu, toprağı ve geleceği üzerinden yürütülen tartışmalarda bilim, hukuk, kamu yararı ve halkın iradesinin esas alınması gerektiğini söyledi.
