Eskişehir Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği Başkanı Adnan Karamanlı, pazarcı esnafının yevmiyeli çalıştıracak genç bulmakta zorlanmasına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Ara eleman sorununun yalnızca pazarcı esnafıyla sınırlı olmadığını belirten Adnan Karamanlı, sanayi başta olmak üzere birçok meslek kolunda benzer sıkıntıların yaşandığını söyledi.
Pazarcı esnafının genç çalışan bulamadığı için emeklileri istihdam etmek zorunda kaldığı yönündeki değerlendirmeye katıldığını ifade eden Adnan Karamanlı, "Pazarcı esnafının yevmiyeli çalıştıracak genç bulamadığı için artık emeklileri istihdam etmek zorunda kaldığını belirtmesi çok doğru bir tespittir. Bugün sanayide ya da herhangi bir iş yerinde artık genç bulamıyoruz." dedi.
Ara eleman eksikliğinin temel nedenlerinden birinin zorunlu eğitim sistemi olduğunu dile getiren Adnan Karamanlı, öğrencilerin uzun yıllar eğitim hayatında kaldığını, ardından üniversiteye yöneldiğini söyledi.
Adnan Karamanlı, "Bunun temel sebebi ise 12 yıllık mecburi eğitimdir. Çocuk 12 yaşında ilkokulu bitiriyor; ortaokul ve lise derken yaşı zaten 20'yi buluyor. Ondan sonra da üniversite eğitimi başlıyor. Düz liseyi bitiren herhangi bir üniversiteye giriyor ki artık üniversite okumak da oldukça kolaylaştı. Veliler de genellikle 'Çocuğum düz lise okusun, üniversite mezunu olsun; memur ya da müdür olsun' düşüncesiyle hareket ediyor. Ancak bu ülkenin sadece memur ve müdürle yönetilmesi mümkün değildir." ifadelerini kullandı.
Esnaf ve sanatkârların birçok meslek dalında çırak, kalfa ve usta bulmakta zorlandığını belirten Adnan Karamanlı, bu durumun kendi sektörlerinde de hissedildiğini söyledi.
Adnan Karamanlı, "İşte bu vizyon yüzünden esnaf ve sanatkarlarımız hiçbir dalda çırak, kalfa veya usta gibi ara eleman bulamaz hale geldi. Bu durum sadece pazarcılara özgü de değil; ben de bir sanayici esnafıyım ve şu an sanayide iş yerlerim olmasına rağmen biz de usta bulmakta ciddi sıkıntılar yaşıyoruz. Çünkü 20 yaşından sonra üniversite bitiren bir gencin sanatkar ya da esnaf olması pek mümkün olmuyor." dedi.
Meslek liselerinde yapılan yeni düzenlemenin olumlu bir adım olduğunu ancak etkilerinin zaman içinde görüleceğini ifade eden Adnan Karamanlı, ara eleman açığının halen devam ettiğini söyledi.
Adnan Karamanlı, "İşin aslı, bu 12 yıllık mecburi eğitim sistemi mesleklerimizi bir anlamda öldürdü ve esnaf-sanatkar yetişmesinin önüne büyük bir engel koydu. Hükümet son 3 yıldır bu durumu biraz değiştirerek meslek liselerindeki çocukların haftada 4 gün iş yerine gelip, sadece 1 gün okula gitmesini sağlayan bir düzenleme getirdi. Bu adım olumlu olsa da meyvelerini vermesi zaman alacaktır ve bu yüzden şu an piyasada ara eleman açığı devam ediyor." diye konuştu.
Gençlerin yevmiyeli ve sigortasız çalışma sistemine ilgi göstermediğini dile getiren Adnan Karamanlı, "Gençler sigortası olmayan ve sadece yevmiyeyle çalışılan sebze-meyve tezgahlarına gelmek istemiyor. Günlük 1.000 ya da 1.500 lira teklif edilse bile gençlerimiz artık esnaflık, sanatkarlık ve ahilik kültüründen uzak büyüdükleri için ilgi göstermiyor. Çıraklığını yapmadığınız bir işin ustalığını da yapamazsınız. Üniversiteyi bitirip 22, 23 ya da 24 yaşına gelmiş bir gencin pazarcı tezgahına geçmesi ya da sanayide çıraklık yapması hayatın olağan akışına ters düşüyor." ifadelerini kullandı.
Konuşmasında esnafın emeklilik prim gün sayısına ilişkin taleplerini de dile getiren Adnan Karamanlı, mevcut sistemin işverenler açısından adaletsizlik oluşturduğunu savundu.
Adnan Karamanlı, "Diğer taraftan, esnafların uzun zamandır en önemli taleplerinden biri olan emeklilik prim gün sayısı adaletsizliği de kanayan bir yaradır. Piyasada ciddi bir üniversite mezunu şişkinliği varken ve vatandaşlar çocuklarının iş bulamamasından yakınırken, mevcut emeklilik sistemi işverenleri mağdur ediyor. İki yıl önce çıkan emeklilik yasasıyla, yanımızda çalışan personel 5.200 ila 5.500 prim günüyle emekli olabilirken, işverenin 9.000 günden aşağı emekli olamaması esnafa ve iş adamlarına yapılmış büyük bir haksızlıktır." dedi.
Daha önce ilgili bakanlığa bu konuda öneri sunduklarını belirten Adnan Karamanlı, esnaf için 7 bin 200 prim günü talebini yineledi.
Adnan Karamanlı, "Zamanında Afyon Esnaf Başkanı ile birlikte bu adaletsizliği çözmek adına Bakan Bey'e bir dosya sunmuş ve prim gününün herkes için 7.200 güne eşitlenmesini, ayrıca 53 yaş sınırı getirilerek devletin bütçesine de aşırı yük bindirilmemesini önermiştik. Ancak o dönem sunduğumuz dosyalara rağmen hükümet yine bildiğini okudu ve EYT gibi erken emeklilik sistemleriyle 43-45 yaşındaki insanları emekli ederek devlete ciddi bir mali yük bindirdi." ifadelerini kullandı.
Esnafın çalışanlarla aynı şartlarda emeklilik istemediğini belirten Adnan Karamanlı, "Biz esnaf temsilcileri olarak personelle aynı gün şartını, yani 5.300 ya da 5.500 günü talep etmiyoruz; sadece esnafın hakkı olan 7.200 prim gününün getirilmesini istiyoruz. Önümüzdeki esnaf teşkilatı seçimlerinin ardından bu konuyu tekrar güçlü bir şekilde bastırarak hakkımız olan 7.200 günün esnafa da verilmesini aramaya devam edeceğiz." dedi.