Türkiye Belediyeler Birliği Encümeni, Eylül Ayı Olağan Toplantısı’nda belediyelerin mali yapısındaki gelişmeler ile Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da gerçekleştirilecek COP31 hazırlıklarını ele aldı. Türkiye Belediyeler Birliği ve Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer başkanlığında Ankara’da gerçekleştirilen toplantının ardından belediyelerin mali yüklerine ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı yazılı açıklama yayımlandı.
Açıklamada, 2026 yılında genel aydınlatma giderleri kapsamında belediyelerin genel bütçe vergi gelirleri paylarından yapılacak kesintilere ilişkin oranların artırıldığı belirtildi. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun geçici 6’ncı maddesinde yapılan değişiklikle büyükşehir belediyeleri ve büyükşehir kapsamındaki belediyelerde yüzde 10 olan kesinti oranının yüzde 30’a, diğer belediyelerde yüzde 5 olan oranın ise yüzde 15’e yükseltildiği aktarıldı.
Belediyelerin aydınlatma giderlerindeki yükü üç katına çıktı
Türkiye Belediyeler Birliği açıklamasında, 9 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanan 11573 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile söz konusu oranların üst sınırdan uygulanmaya başlandığı belirtildi. Buna göre kesinti oranlarının büyükşehir belediyeleri ve büyükşehir kapsamındaki belediyelerde yüzde 60’a, diğer belediyelerde ise yüzde 30’a çıkarıldığı ifade edildi.
Birlik, bu düzenlemeyle belediyelerin genel aydınlatma giderlerindeki mali yükünün bir yıl içerisinde üç katına çıktığını belirtti. Açıklamada ayrıca düzenlemenin 2026 yılının önemli bir bölümü tamamlandıktan sonra yürürlüğe girmesine ve yeni kesinti oranlarının 1 Ocak 2026’dan itibaren uygulanmasına dikkat çekildi.
Belediyelerin 2026 yılı bütçelerini 2025 yılında hazırladığı ve yatırımlarını bu bütçelere göre planladığı belirtilen açıklamada, yıl içerisinde getirilen yeni mali yüklerin geçmiş aylara da uygulanmasının hukuki güvenlik, belirlilik, öngörülebilirlik ve bütçe hakkı açısından sorun oluşturduğu görüşüne yer verildi.
Türkiye Belediyeler Birliği, genel aydınlatma giderlerindeki artışın belediyelerin karşı karşıya bulunduğu tek mali baskı olmadığını da belirtti. SGK prim borçları, vergi borçları ve diğer kamu alacakları nedeniyle yapılan kesintilerin belediyelerin kullanılabilir gelirlerini azalttığı, gecikme zammı ve faiz yükünün ise borç stokunu artırdığı ifade edildi.
Birlik, belediyelerin mali yapısının sürdürülebilir hale getirilmesi amacıyla genel aydınlatma giderleri için uygulanan kesinti oranlarının yeniden değerlendirilmesini istedi. Açıklamada, yeni oranların geçmişe dönük uygulanmaması ve belediyelerin bütçelerini buna göre hazırlayabileceği ileri bir tarihten itibaren yürürlüğe girmesi gerektiği belirtildi.
SGK prim ve vergi borçları için uzun vadeli ödeme modellerinin oluşturulması, gecikme zammı ve faiz yükünün azaltılması ve borçların belediyelerin mali kapasitesine uygun koşullarda yapılandırılmasının da değerlendirilmesi talep edildi.
COP31 hazırlıkları da gündemde
Toplantıda Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da gerçekleştirilecek COP31 hazırlıkları da ele alındı. Türkiye Belediyeler Birliği, COP31’i yerel yönetimlerin uluslararası iklim gündemine katılımının güçlendirilmesi ve iklim politikalarında merkezi ve yerel yönetimler arasındaki iş birliğinin artırılması açısından önemli bir fırsat olarak değerlendirdi.
Açıklamada belediyelerin ulaşım, enerji, yapılaşma, su ve atık yönetimi, afetlere hazırlık ve yeşil alanlar gibi birçok alanda iklim değişikliğiyle mücadelede doğrudan sorumluluk üstlendiği belirtildi. Belediyelerin teknik ve kurumsal kapasitelerinin güçlendirilmesi ve iklim finansmanına erişimlerinin artırılması gerektiği ifade edildi.
Türkiye Belediyeler Birliği, COP31 kapsamında Mavi Alan ve Yeşil Alan başvurularının yapıldığını açıkladı. 1.402 belediyeyi temsil eden Birlik, farklı ölçek ve kapasitedeki belediyelerin COP31 sürecine katılım imkânlarının genişletilmesini istedi.
Birlik tarafından hazırlanan Yerel Yönetimler COP31 Pozisyon Belgesi ile belediyelerin deneyimleri, karşılaştıkları sorunlar, kapasite ve finansman ihtiyaçları ile politika önerilerinin ortak bir çerçevede ortaya konulacağı bildirildi.
Açıklamanın sonunda Türkiye Belediyeler Birliği, belediyelere yeni görev ve sorumluluklar verilirken bu görevlerle orantılı kaynak sağlanması, mali özerklik ve bütçe öngörülebilirliğinin korunması ve yerel yönetimlerin ulusal ve uluslararası finansman kaynaklarına erişiminin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
