Türkiye genelinde 1 Temmuz itibarıyla uygulamaya alınan Depozito Yönetim Sistemi (DOA) kapsamında vatandaşlar, iade ettikleri depozitolu ambalajlar için şişe başına 1 lira geri ödeme almaya başladı. Uygulamanın ilk günlerinde iade makinelerine yoğun ilgi gösterilirken, kısa süre sonra bazı ambalajlı su fiyatlarında görülen artışlar dikkat çekti.
Depozitolu iade sisteminin devreye girmesinin ardından özellikle zincir marketlerde satılan bazı su ürünlerinin fiyatlarında değişiklik yaşandığı görüldü. Market raflarında en çok tercih edilen 0,5 litrelik ambalajlı suların ortalama satış fiyatı 5,25 liradan 7,25 liraya yükseldi. Böylece söz konusu ürün grubunda yaklaşık yüzde 25'e varan fiyat artışı meydana geldi.
Fiyat artışları yalnızca 0,5 litrelik ürünlerle sınırlı kalmadı. Zincir marketlerde satılan 1,5 litrelik ambalajlı suların ortalama fiyatı da 11,50 liradan 13 liraya çıktı. Buna karşın 5 ve 10 litrelik ambalajlı sularda aynı dönemde benzer bir fiyat değişikliği görülmedi.
Depozito Yönetim Sistemi'nin 0,5 litre ile 3 litre arasındaki ambalajları kapsaması nedeniyle, fiyat artışlarının özellikle bu ürün grubunda yoğunlaşması dikkat çekti. Günlük kullanımda en fazla tercih edilen 0,5 litrelik sular ise fiyat artışının en belirgin görüldüğü ürünler arasında yer aldı.
Yaşanan gelişmelerin ardından Ticaret Bakanlığı inceleme başlattı. Bakanlık, ambalajlı su başta olmak üzere plastik, cam ve metal ambalajlı içecek sektöründe faaliyet gösteren üretici, tedarikçi ve perakende satış noktalarına yönelik denetimlerin başladığını duyurdu.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, çevre ve geri dönüşüm politikaları kapsamında uygulanan depozito katılım payı düzenlemesinin bazı işletmeler tarafından maliyet artışının üzerinde fiyat artışı gerekçesi olarak kullanıldığı yönünde tespitler bulunduğu belirtildi.
Ulusal ve yerel marketler ile sektör temsilcilerine uyarıda bulunan Ticaret Bakanlığı, maliyetle açıklanamayan fiyat artışlarının "haksız fiyat uygulaması" kapsamında değerlendirilebileceğini bildirdi.
Açıklamada ayrıca, tüketiciyi mağdur eden haksız fiyat artışlarına karşı gerekli idari yaptırımların uygulanacağı vurgulanırken, tüketici haklarının korunması, piyasa düzeninin sağlanması ve adil rekabet ortamının sürdürülmesi amacıyla denetimlerin devam edeceği ifade edildi.
