Eğitim-Bir-Sen 2 No’lu Şube, 522 akademisyenin katılımıyla gerçekleştirdiği anketin sonuçlarını ve yükseköğretim sistemine yönelik çözüm önerilerini açıkladı. Şube Başkanı Ertuğrul Baki, araştırmada bilimsel yayıncılıktan akademik yükselmeye, ekonomik haklardan iş güvencesine kadar beş temel başlıkta sorunların ele alındığını belirtti. Baki, akademisyenlerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve bilimsel üretimin desteklenmesi için çeşitli düzenlemeler yapılması gerektiğini söyledi.

Anket sonuçlarına göre katılımcı akademisyenlerin yaklaşık dörtte üçü, mevcut yayın ve akademik teşvik sisteminin bilimsel kaliteyi yeterince desteklemediğini düşünüyor. Baki, bilimsel yayıncılığın az sayıda büyük uluslararası şirketin kontrolünde yoğunlaştığını ve yayın ücretlerinin akademisyenler üzerinde önemli bir ekonomik yük oluşturduğunu ifade etti. Akademisyenlerin makale yayımlamak için yüksek ücretler ödemek zorunda kaldığını, üniversitelerin ise aynı yayınlara erişmek için abonelik bedelleri ödediğini belirten Baki, bu durumu aynı bilimsel çalışma için iki kez ödeme yapılması şeklinde değerlendirdi.

Türkiye’nin güçlü bir bilimsel yayıncılık politikasına ihtiyaç duyduğunu dile getiren Baki, TÜBİTAK, ULAKBİM, DergiPark ve TR Dizin gibi mevcut altyapıların güçlendirilmesini önerdi. Ulusal bilimsel dergilerin uluslararası görünürlüğünün artırılması, yayın maliyetlerinin azaltılması ve bilimsel bilgiye erişimin kolaylaştırılması gerektiğini kaydetti. Baki ayrıca hakemlik faaliyetlerinin akademik teşvik sisteminde daha fazla karşılık bulmasını ve akademik başarının yalnızca yayın sayısı üzerinden değerlendirilmemesini istedi.

Anketin ikinci başlığını üniversitelerde kalite, akreditasyon ve sektör iş birliği oluşturdu. Katılımcıların yüzde 86’sı, idari ve bürokratik iş yükünün akademik verimliliği olumsuz etkilediğini belirtti. Baki, akademisyenlerin ders, öğrenci görüşmeleri ve bilimsel faaliyetlerinin yanı sıra yoğun belge ve raporlama süreçleriyle uğraşmak zorunda kaldığını söyledi. Kalite güvencesi ve denetimin gerekli olduğunu ancak bu süreçlerin akademisyenlerin zamanını tüketen bir evrak yüküne dönüşmemesi gerektiğini vurguladı. Akreditasyon harcamalarının eğitimin niteliğine sağladığı katkının da değerlendirilmesini isteyen Baki, üniversitelerin sektörle iş birliğinin güçlendirilmesinin bilimsel çalışmaların uygulamaya dönüşmesine katkı sağlayacağını ifade etti.

Üçüncü başlıkta akademik yükselme ve liyakat konuları ele alındı. Ankete katılan akademisyenlerin yarısından fazlası, kadro planlama ve ilan süreçlerini adil bulmadığını belirtti. Baki, bilimsel yeterliliklerini tamamlayan akademisyenlerin kadro tahsisi ve idari süreçler nedeniyle üst akademik unvanlara geçişte bekletildiğini dile getirdi. Kurum dışından yapılacak atamalarda mevcut kadro planlamasının sürdürülebileceğini belirten Baki, üniversitelerin kendi bünyesindeki akademik yükselmelerde gerekli şartları sağlayan öğretim elemanlarının kadro beklemeden bir üst akademik kadroya atanabilmesini sağlayacak yasal düzenlemeler yapılmasını önerdi.

Baki, bazı üniversitelerde yönetim değişikliklerinin ardından akademik yükselme ve yeniden atama kriterlerinin değiştirilebildiğine de dikkat çekti. Bu durumun mevcut kriterlere göre hazırlık yapan akademisyenlerin emek ve zaman kaybına yol açtığını belirten Baki, yeni düzenlemeler yapılırken devam eden çalışmaların ve akademisyenlerin haklı beklentilerinin korunması gerektiğini söyledi.

Ekonomik haklar ve bilimsel araştırma imkanları da anketin öne çıkan başlıkları arasında yer aldı. Katılımcıların yaklaşık yüzde 89’u mevcut ekonomik hakların akademik emeği yeterince karşılamadığını düşünüyor. Akademisyenlerin yüzde 79’u ekonomik kaygıların bilimsel üretimi olumsuz etkilediğini, yine yüzde 79’u bilimsel kongre ve toplantılara katılım imkanlarını yetersiz bulduğunu belirtti. Baki, akademisyenlerin ekonomik ve sosyal haklarının iyileştirilmesini, aşırı ders yükünün azaltılmasını, araştırma fonlarının ve proje desteklerinin artırılmasını istedi. Meslek yüksekokullarında görev yapan öğretim elemanlarının akademik gelişim ve lisansüstü danışmanlık imkanlarının da güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Anketin son başlığında ise akademik özgürlük, iş güvencesi, aile bütünlüğü ve mobbing konuları değerlendirildi. Katılımcıların yaklaşık yüzde 65’i akademisyenlerin üniversitelerdeki karar alma süreçlerine yeterince katılamadığını düşünürken, yüzde 77’si akademik geleceğe ilişkin belirsizliklerin motivasyonlarını olumsuz etkilediğini belirtti. Baki, özellikle doktor öğretim üyelerinin belirli sürelerle atanması ve araştırma görevlilerinin kadro durumlarının akademik gelecek açısından belirsizlik oluşturduğunu söyledi.

Akademik yükselme, bilimsel çalışmaların değerlendirilmesi ve görev dağılımlarında yaşanabilen keyfi uygulamalar ile mobbing iddialarının çalışma barışını olumsuz etkilediğini belirten Baki, akademisyenlerin aile bütünlüğünü sağlamada da güçlük yaşayabildiğine dikkat çekti. Üniversitelerin nakil taleplerini reddetmesi ve kadro tahsis süreçlerinde yaşanan sorunların ailelerin farklı şehirlerde yaşamasına neden olabildiğini ifade etti. Baki, akademik personelin iş güvencesinin güçlendirilmesini, aile birliğine dayalı yer değişikliği taleplerinin kolaylaştırılmasını ve mobbing iddialarının tarafsız biçimde incelenmesini istedi.

Eğitim-Bir-Sen 2 No’lu Şube Başkanı Ertuğrul Baki, anket sonuçlarının düzenlenmesi planlanan çalıştayda ayrıntılı biçimde ele alınacağını açıkladı. Çalıştayda akademisyenlerin katılımıyla belirlenecek çözüm önerilerinin başta Yükseköğretim Kurulu olmak üzere ilgili kurumlarla paylaşılacağını belirten Baki, akademisyenlerin sorunlarını gündeme getirmeye ve çözüm önerileri geliştirmeye devam edeceklerini söyledi.