Makina Mühendisleri Odası Eskişehir Şubesi Başkanı Nergis Uygun, 2026 yılında konutlarda uygulanmaya başlanan kademeli doğal gaz tarifesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Nergis Uygun, sistemin enerji yoksulluğu, Eskişehir’in iklim koşulları ve konutların enerji verimliliği açısından ele alınması gerektiğini söyledi.
BOTAŞ’ın uygulama esaslarına göre kademeli fiyat uygulaması 4 Nisan 2026 itibarıyla başladı. Sistem il bazında ve takvim ayı esasına göre uygulanırken, her il için son 5 yıllık konut tüketim verilerinden belirlenen aylık ortalamanın yüzde 75 fazlası tüketim limiti olarak kabul ediliyor.
Nergis Uygun, ısınmanın sağlıklı ve insanca yaşamın temel ihtiyaçlarından biri olduğunu belirterek doğal gaz fiyatlandırmasının yalnızca ekonomik açıdan değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti. Nergis Uygun, özellikle dar gelirli aileler için doğal gaz tüketimini azaltmanın yeterince ısınamama sonucunu doğurabileceğini söyledi.
Kademeli tarifede limit aşıldığında ortaya çıkan fiyat farkına dikkat çeken Nergis Uygun, tüketiciler açısından önemli bir belirsizlik oluştuğunu savundu. Nergis Uygun, “Limit aşıldığında yalnızca aşan miktar değil, o ay tüketilen doğal gazın tamamı Kademe-2 fiyatından ücretlendirilmektedir” dedi.
BOTAŞ’ın uygulama esaslarında, ilgili ayın tüketim limitinin aşılmaması halinde Kademe-1 fiyatının uygulanacağı belirtiliyor. Kademe-2 fiyatının hangi durumda devreye girdiği de aynı esaslarda düzenleniyor.
Eskişehir için belirlenen aylık limitleri paylaşan Nergis Uygun, ocak ayında 290,29 metreküp olan sınırın şubat ayında 299,15, mart ayında 247,47, nisan ayında 215,51 metreküp olarak uygulandığını söyledi. Nergis Uygun, limitin mayıs ayında 113,02, haziranda 40,67, temmuzda 22,96, ağustosta 21,23, eylülde 21,32, ekimde 46,74, kasımda 137,04 ve aralıkta 217,96 metreküp olarak belirlendiğini aktardı. Bu değerler BOTAŞ tarafından yayımlanan Eskişehir limitleriyle örtüşüyor.
Nergis Uygun, özellikle kış aylarında küçük bir tüketim farkının tüketicinin faturasında önemli bir değişikliğe neden olabileceğini savundu. Nergis Uygun, “Eskişehir'de ocak ayı için belirlenen sınırın 290,29 metreküp olduğunu düşünelim. 290 metreküp tüketen bir abone ile 291 metreküp tüketen abone arasında yalnızca 1 metreküp fark bulunmaktadır. Ancak sınırın aşılmasıyla birlikte 291 metreküpün tamamının Kademe-2 fiyatından hesaplanması, tüketici açısından çok daha yüksek bir faturaya yol açabilmektedir” ifadelerini kullandı.
Eskişehir’in iklim koşullarının da tarifede dikkate alınması gerektiğini belirten Nergis Uygun, tüketicilerin hava koşullarını kontrol edemediğini söyledi. Özellikle yaşlıların, çocuklu ailelerin, engelli bireylerin ve gün boyunca evde bulunan kişilerin daha fazla ısınma ihtiyacı duyabileceğini belirten Nergis Uygun, tüketimin yalnızca miktar üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti.
Eskişehir’in ilçeleri arasında rakım ve iklim bakımından farklılıklar bulunduğuna dikkat çeken Nergis Uygun, Mihalıççık ile Sarıcakaya gibi ilçelerin aynı iklim koşullarına sahip olmadığını belirtti. Nergis Uygun, il genelinde tek bir tüketim ortalamasının kullanılmasının bu farklılıkları göz ardı edebileceğini savundu.
Konutların enerji verimliliğinin de tüketim miktarını etkilediğini belirten Nergis Uygun, Eskişehir’de yeterli ısı yalıtımına sahip olmayan yapıların bulunduğunu söyledi. Nergis Uygun, eski ve verimsiz ısıtma cihazları ile enerji performansı düşük binalarda yaşayan tüketicilerin daha fazla doğal gaz tüketmek zorunda kalabileceğini ifade etti.
Nergis Uygun, “Fazla tüketimin nedenleri ortadan kaldırılmadan yalnızca tüketiciye daha yüksek fiyat uygulanması, enerji verimliliği politikası olarak değerlendirilmemelidir. Öncelikle binaların enerji verimliliğinin artırılması, yalıtımın yaygınlaştırılması ve eski, verimsiz cihazların dönüşümünün teşvik edilmesi gerekmektedir” dedi.
Geçiş aylarında da sorun yaşanabileceğini belirten Nergis Uygun, özellikle nisan ve mayıs aylarında tüketim limitleri düşerken hava sıcaklıklarının yeniden azalabileceğine dikkat çekti. Nergis Uygun, birkaç günlük soğuk havanın tüketicilerin belirlenen sınırı aşmasına ve daha yüksek tarifeyle karşılaşmasına neden olabileceğini söyledi.
Nergis Uygun, daha adil ve öngörülebilir bir sistem için limitin aşılması halinde tüm tüketimin değil, yalnızca sınırı aşan miktarın Kademe-2 tarifesinden ücretlendirilmesini önerdi. Konutun metrekare büyüklüğü, bina yaşı, enerji performansı ve yalıtım durumunun da değerlendirmeye alınması gerektiğini belirten Nergis Uygun, çok çocuklu aileler, yaşlılar ve engelli bireylerin bulunduğu haneler için ilave tüketim hakkının değerlendirilmesini istedi.
Eskişehir gibi soğuk iklim koşullarına sahip iller için iklim katsayısının sisteme dahil edilmesini öneren Nergis Uygun, tüketicilerin limite yaklaşmaları halinde SMS veya e-fatura yoluyla önceden bilgilendirilmesi gerektiğini söyledi. Nergis Uygun ayrıca tek aylık tüketim yerine üç aylık veya sezonluk ortalamaların dikkate alınmasının tüketiciler açısından daha öngörülebilir bir sistem oluşturabileceğini ifade etti.
Nergis Uygun, Makina Mühendisleri Odası olarak enerji verimliliğine ve doğal gazın bilinçli tüketilmesine karşı olmadıklarını belirterek, enerji verimliliği politikaları ile fiyatlandırma mekanizmasının birbirinden ayrılması gerektiğini söyledi.
Nergis Uygun, “Öncelikle sosyal devlet anlayışıyla enerji verimli bina stokunun artırılması, ısı yalıtımının yaygınlaştırılması, eski ve verimsiz ısıtma sistemlerinin dönüştürülmesi ve dar gelirli hanelerin desteklenmesi için güçlü ve ulaşılabilir teşvik mekanizmaları oluşturulmalıdır” dedi.
Kademeli doğal gaz tarifesinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirten Nergis Uygun, süreçte meslek örgütleri, kamu kurumları, yerel yönetimler ve tüketicilerin görüşlerinin alınmasını istedi. Nergis Uygun, Eskişehir’in iklim koşulları, bina yapısı ve ilçeler arasındaki farklılıkların dikkate alınarak kente özgü bilimsel bir değerlendirme yapılması gerektiğini ifade etti.
