TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, mesleki sorunlara ve yapı güvenliğine dikkat çekmek amacıyla 12 Kasım 2026 tarihinde Türkiye'nin 81 ilinde eş zamanlı açıklama yaptı. İnşaat Mühendisleri Odası Eskişehir Şubesi Başkanı Oytun Gökten tarafından paylaşılan açıklamada, mühendislerin çalışma koşullarından kamudaki istihdama, yapı denetim sisteminden deprem güvenliğine kadar birçok başlıkta talepler sıralandı. Açıklamada, mühendislik hizmetlerinin yalnızca bir imza veya evrak işlemi olarak görülmemesi gerektiği vurgulandı.

İnşaat mühendislerinin ülkenin köprülerini, barajlarını, yollarını, konutlarını, okullarını ve hastanelerini inşa eden meslek grubu olduğuna dikkat çekilen açıklamada, mühendislik bilgisinin insan yaşamını korumak için kullanılması gerektiği belirtildi. Yıllardır izlenen politikaların mühendislik hizmetlerini kamusal sorumluluktan uzaklaştırarak maliyet kalemine dönüştürdüğü savunuldu. Bilimsel bilginin, mesleki deneyimin ve liyakatin geri plana itildiği ifade edilen açıklamada, “Mühendislik bir formalite değildir. Mühendislik, insan yaşamının güvencesidir” denildi.

Açıklamada, inşaat mühendislerinin hem kamu hem de özel sektörde ciddi sorunlarla karşılaştığı belirtildi. Kamuda çalışan mühendislerin ağır teknik ve hukuki sorumluluklarına rağmen ücret ve özlük hakları bakımından kayıplar yaşadığı, yetersiz istihdamın ve taşeronlaşmanın kamunun mühendislik kapasitesini zayıflattığı ileri sürüldü. Özel sektörde ise düşük ücret, uzun çalışma saatleri, karşılığı ödenmeyen fazla mesai ve güvencesiz istihdam sorunlarına dikkat çekildi. Mühendislerin sigorta primlerinin gerçek ücretleri üzerinden yatırılmaması ve çalışma günlerinin eksik bildirilmesinin sosyal güvenlik haklarını olumsuz etkilediği kaydedildi.

Emekli mühendislerin aylıklarının yetersiz kaldığı, genç mühendislerin işsizlik ve gelecek kaygısıyla karşı karşıya bulunduğu da açıklamada yer aldı. Kadın mühendislerin istihdam, ücret ve mesleki ilerleme alanlarında ayrımcılıkla karşılaştığı belirtilirken, mühendislik hizmetlerinin sınırsız fiyat rekabeti nedeniyle nitelik kaybına uğradığı savunuldu. Şantiye şefliğinin fiilen ve sürekli yürütülmesi gereken bir hizmet olduğu hatırlatılarak çoklu görevlendirmelerin sona erdirilmesi istendi. Yapı denetim sisteminin de maliyet baskısından uzak, bağımsız ve etkin bir yapıya kavuşturulması gerektiği ifade edildi.

Açıklamanın önemli başlıklarından birini deprem güvenliği oluşturdu. Türkiye'nin deprem ülkesi olduğu hatırlatılarak bilimsel planlama, nitelikli mühendislik hizmetleri ve bağımsız yapı denetimiyle depremlerin yıkıcı sonuçlarının azaltılabileceği belirtildi. Ülkenin güncel ve kapsamlı bir yapı stoku envanterinin bulunmadığına dikkat çekilen açıklamada, milyonlarca yurttaşın yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürdüğü ifade edildi. İmar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış veya projesine aykırı yapılara teknik güvenlik incelemesi yapılmadan hukuki statü kazandırıldığı ileri sürüldü.

Yapıların yalnızca inşa edildikleri sırada değil, kullanım ömürleri boyunca da denetlenmesi gerektiği vurgulanan açıklamada, taşıyıcı sistemlere yapılan müdahalelerin ve zaman içinde oluşan hasarların düzenli olarak izlenmesi istendi. Yapı stoku envanterinin çıkarılması, riskli yapıların bilimsel yöntemlerle belirlenmesi ve güçlendirme çalışmalarının can güvenliği ile sosyal adalet temelinde yürütülmesi çağrısı yapıldı. Açıklamada, “Deprem doğa olayıdır, ancak yıkım kader değildir” ifadelerine yer verildi.

İnşaat Mühendisleri Odası, meslektaşlarının çalışma koşullarının iyileştirilmesi için insanca yaşamaya yetecek ücret ve güvenceli istihdam talep etti. Mühendislik hizmetleri için mesleki bilgi, emek ve sorumluluğa uygun asgari ücret belirlenmesi, SGK bildirimlerinin gerçek ücret ve meslek kodları üzerinden yapılması istendi. Kamuda mühendis istihdamının artırılması, ücret ve özlük haklarının iyileştirilmesi, ek gösterge ve tazminatların emekliliğe yansıtılması da talepler arasında sıralandı.

Mesleki deneyim ve uzmanlaşmayı esas alan Yetkin Mühendislik sisteminin yasalaştırılması gerektiği belirtilen açıklamada, mühendislerin hukuki ve cezai sorumluluklarının fiili görevleri, yetkileri ve kusurları dikkate alınarak tanımlanması istendi. Deprem davalarında bilimsel ve teknik yeterliliği güvence altına alınmış bilirkişilik sistemi oluşturulması ve uzmanlaşmış teknik ihtisas mahkemelerinin kurulması çağrısı yapıldı. Ayrıca her şantiyede bir şef görevlendirilmesi, proje ve danışmanlık hizmetlerinde mesleki emeğin karşılığının korunması ve yapı denetim kuruluşlarının müteahhitlerden mali ve idari açıdan bağımsız olması gerektiği vurgulandı.

Odanın talepleri arasında mühendislik eğitiminin niteliğinin artırılması, genç mühendisler için planlı istihdam politikalarının uygulanması ve kadın mühendislerin çalışma hayatında karşılaştığı ayrımcılığın ortadan kaldırılması da yer aldı. Yapı Kayıt Belgesi bulunan yapıların durumunun tapu kayıtlarında açıkça görülebilmesi ve yurttaşların satın alacakları, kiralayacakları veya yaşadıkları binaların güvenliğine ilişkin bilgilere erişebilmesi gerektiği ifade edildi.

Açıklamada, “Talebimiz Geleceğimiz” kampanyası kapsamında şantiyelerde, proje bürolarında, yapı denetim kuruluşlarında, kamu kurumlarında ve üniversitelerde meslektaşlarla bir araya gelindiği, sorun ve taleplerin ilgili kurumlara, karar vericilere ve Türkiye Büyük Millet Meclisine iletildiği aktarıldı. Türkiye Büyük Millet Meclisi, ilgili bakanlıklar ve kamu kurumlarına çağrıda bulunan İnşaat Mühendisleri Odası, sorunların yalnızca tespit edilmesini değil, çözüm için somut adımlar atılmasını istedi.

Açıklamanın sonunda mühendislik emeğinin değersizleştirilmesinin yalnızca meslek grubunu değil, toplumun tamamını etkilediği vurgulandı. Güvenli konutlarda yaşamak, depreme dayanıklı okullarda eğitim görmek ve hastanelerde sağlık hizmeti almak isteyen yurttaşların yaşam hakkının korunması gerektiği belirtildi. Oda, “Mesleğimizi savunacağız. Emeğimizi savunacağız. Halkımızın yaşam hakkını savunacağız. Kamu yararını savunacağız” ifadeleriyle ortak mücadele çağrısını yineledi.