Esnafın yalnızca ticari faaliyet yürüten işletmelerden oluşmadığını belirten Fethi Özkara, küçük işletmelerin mahalle ve şehir ekonomisinin önemli bir parçası olduğunu söyledi. Berber ve kuaförlerin de yıllardır aynı mahalle ve sokaklarda müşterileriyle kurdukları güven ilişkisi üzerinden mesleklerini sürdürdüğünü belirten Özkara, artan maliyetlerin ise bu yapıyı zorladığını ifade etti.
İş yeri kiraları, vergi ve SGK ödemeleri, elektrik, su ve doğal gaz giderleri ile mesleki ürünlerin maliyetlerindeki artışın esnafı doğrudan etkilediğini belirten Özkara, yanında personel çalıştıran işletmelerin de ek bir maliyet yükü taşıdığını söyledi. Vatandaşların satın alma gücündeki değişimin de esnafın gelirlerine yansıdığını belirten Özkara, “Esnafın maliyeti yükseldiğinde bunu tamamen fiyatlarına yansıtması mümkün olmuyor. Çünkü karşısındaki vatandaşın da ekonomik durumunu düşünmek zorunda. Fiyatını artırsa müşteri kaybetme endişesi yaşıyor, artırmasa bu defa kendi giderlerini karşılamakta zorlanıyor. Küçük esnaf bugün bu iki taraf arasında ayakta kalmaya çalışıyor” dedi.
Kira ve vergi yüküne dikkat çekti
Özellikle iş yeri kiralarındaki artışların küçük işletmeler açısından önemli bir sorun haline geldiğini belirten Fethi Özkara, kira bedellerinin işletmelerin ödeme gücü dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Mülk sahiplerinin hakları ile esnafın faaliyetini sürdürebilmesi arasında dengeli bir yapı kurulması gerektiğini ifade eden Özkara, ekonomik gücü aşan kira bedellerinin uzun vadede sürdürülebilir olmadığını dile getirdi.
Vergi ve SGK yüklerinin de işletmelerin büyüklüğüne göre yeniden ele alınması gerektiğini belirten Özkara, küçük işletmeler için özel destek ve teşvik modelleri geliştirilmesini istedi. Özkara, “Her işletmenin ekonomik büyüklüğü aynı değil. Küçük bir mahalle berberiyle büyük ölçekli bir işletmenin şartlarını aynı değerlendirmek doğru sonuç vermeyebilir. Esnafın gerçek kazancını esas alan, ödenebilir ve sürdürülebilir bir vergilendirme sisteminin önemli olduğunu düşünüyoruz” ifadelerini kullandı.
Uygun finansmana erişimin de küçük esnaf açısından önemli olduğunu belirten Özkara, işletmesini yenilemek, ekipman almak veya geçici ekonomik sıkıntıları aşmak isteyen esnafa düşük faizli ve uzun vadeli finansman imkanlarının artırılması gerektiğini söyledi.
“Usta-çırak sistemi güçlendirilmeli”
Esnafın ekonomik sorunlarının yanı sıra mesleklerin geleceğinin de korunması gerektiğini belirten Fethi Özkara, berberlik ve kuaförlüğün yalnızca teknik beceriden ibaret olmadığını vurguladı. Mesleğin tecrübe, insan ilişkileri, hijyen, meslek ahlakı ve ustalık gerektirdiğini belirten Özkara, gençlerin sektöre kazandırılması için mesleki eğitimin ve usta-çırak sisteminin desteklenmesini istedi.
Bir ustanın yetişmesinin uzun yıllar aldığını belirten Özkara, gençlerin mesleğe yönelmesi için bu alanda gelecek görebilmelerinin önemli olduğunu söyledi. Özkara, “Genç bir insan yıllarını verip meslek öğrenecekse geleceğini de bu meslekte görebilmeli” dedi.
“Esnafı Yaşatma ve Güçlendirme Programı oluşturulmalı”
Fethi Özkara, esnafın yaşadığı sorunların tek bir başlık altında değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek “Esnafı Yaşatma ve Güçlendirme Programı” oluşturulmasını önerdi. Özkara, bu programda esnaf odaları, yerel yönetimler ve ilgili kamu kurumlarının birlikte yer alması gerektiğini ifade etti.
Sorunların masa başında değil, doğrudan esnafın sahadaki deneyimleri dinlenerek belirlenmesi gerektiğini belirten Özkara, esnaf odalarının üyelerinin yaşadığı sorunlara doğrudan hakim olduğunu söyledi. Bu nedenle kamu kurumlarının alacağı kararlarda esnaf odalarının görüşlerinden daha fazla yararlanılması gerektiğini kaydetti.
Yerel yönetimlerin de küçük işletmelerin devamlılığına katkı sağlayabileceğini belirten Özkara, esnafın yoğun olduğu bölgelerde uygun maliyetli iş yeri modelleri, kira destekleri ve küçük işletmelerin faaliyetlerini sürdürebileceği projeler üzerinde çalışılabileceğini ifade etti.
“Esnaf yaşarsa mahalle yaşar, mahalle yaşarsa şehir yaşar”
Esnafın desteklenmesinin yalnızca belirli bir meslek grubunun ekonomik koşullarının iyileştirilmesi anlamına gelmediğini belirten Fethi Özkara, bunun aynı zamanda istihdamın, mesleki birikimin, aile ekonomisinin ve şehirde oluşan esnaf kültürünün korunması anlamına geldiğini söyledi.
Özkara, “Bizim talebimiz ayrıcalık değildir. Alın teriyle çalışan, vergisini ödeyen, yanında insan çalıştıran, yıllarca aynı mahallede ve aynı sokakta hizmet veren esnafın faaliyetini sürdürebileceği şartların oluşturulmasını istiyoruz” dedi.
Esnafın ekonomik gücünün korunmasının şehir ekonomisine de doğrudan katkı sağlayacağını belirten Özkara, sözlerini “Esnaf yaşarsa mahalle yaşar, mahalle yaşarsa şehir yaşar. Bizim meselemiz tam olarak budur” ifadeleriyle tamamladı.
