Son dönemde dijital dolandırıcılık yöntemleri arasında sıkça gündeme gelen ve kamuoyunda geniş yankı uyandıran IBAN kullanımıyla ilgili yeni bir düzenleme hazırlığı yapılıyor. Meclis gündemine gelmesi beklenen 12. Yargı Paketi kapsamında, IBAN’ını başkasına kullandıran veya kiralayan kişilere yönelik müstakil bir suç tanımı getirilmesi seçeneği değerlendiriliyor. AK Parti grubunun bu hafta netleştirmesi beklenen düzenleme için yargı mercilerinden gelecek etki analizi raporları belirleyici olacak.
Mevcut hukuki düzenlemelerde bir kişinin IBAN’ını başka bir kişiye kiralaması veya kullandırması tek başına ayrı bir suç olarak tanımlanmıyor. Ancak hesabın hangi amaçla kullanıldığı ve ortaya çıkan sonuçlar, ilgili kişilerin farklı suçlamalarla karşı karşıya kalmasına neden olabiliyor.
Yürürlükteki uygulamaya göre, IBAN’ını başkasına kullandıran kişiler olayın niteliğine göre farklı suçlamalarla yargılanabiliyor. Bunların başında Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesi kapsamında değerlendirilen nitelikli dolandırıcılık suçu geliyor. Bu suç için 3 yıldan 10 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Hesapların yasa dışı para transferlerinde kullanılması halinde ise suç gelirlerini aklama kapsamında değerlendirme yapılabiliyor.
IBAN kullanımına ilişkin yeni düzenlemenin pakete eklenip eklenmeyeceği bu hafta yapılacak değerlendirmelerin ardından netlik kazanacak. Düzenlemenin geleceğini belirleyecek en önemli unsur ise yargı kurumları tarafından hazırlanacak etki analizi raporları olacak.
Etki analizini hazırlayarak Meclis’e sunması beklenen kurumlar arasında Yargıtay, istinaf mahkemeleri ve yerel mahkemelerin ceza daireleri bulunuyor. Hazırlanacak raporlarda, IBAN’ın başkaları tarafından kullanılmasına ilişkin eylemler için mevcut mevzuatın yeterli olup olmadığı ve yeni bir suç tanımına ihtiyaç duyulup duyulmadığı ayrıntılı şekilde ele alınacak.
Söz konusu değerlendirmelerde, IBAN dolandırıcılığı olarak tanımlanan eylemler için Türk Ceza Kanunu’nda yeni ve müstakil bir düzenleme yapılmasının gerekliliği üzerinde durulacak. Raporda, mevcut uygulamaların sonuçları ile yeni bir suç tanımının olası etkilerinin de incelenmesi bekleniyor.
AK Parti kaynaklarından edinilen bilgilere göre, etki analizlerinin tamamlanmasının ardından yeni bir düzenleme yapılmasına karar verilmesi halinde, IBAN’ın bilerek ve isteyerek başka kişilerin kullanımına verilmesi doğrudan cezai yaptırıma bağlanabilecek. Böylece söz konusu eylem, Türk Ceza Kanunu içerisinde ayrı bir suç olarak tanımlanabilecek.
Düzenlemenin ayrıntıları üzerinde yürütülen değerlendirmelerde ceza oranları da tartışılan başlıklar arasında yer alıyor. Siyasi kaynaklar, hesaplarını başkalarına kullandıran kişilerin her durumda nitelikli dolandırıcılık kapsamında değerlendirilmesi yerine daha farklı ve daha hafif bir ceza sistemi oluşturulmasının gündemde olduğunu belirtiyor.
Bu kapsamda hazırlıkların yasalaşması halinde, IBAN’ını bilerek başkasına kullandıran kişiler için 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngören yeni bir düzenleme yapılabileceği ifade ediliyor. Ancak ceza süresi ve düzenlemenin kapsamına ilişkin nihai kararın etki analizlerinin ardından verileceği belirtiliyor.
Kamuoyunun yakından takip ettiği 12. Yargı Paketi’nin bu hafta Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulması bekleniyor. Yargı kurumlarından gelecek raporların AK Parti Grubu tarafından değerlendirilmesinin ardından, IBAN kullanımına ilişkin yeni ceza maddesinin pakette yer alıp almayacağı kesinleşecek.
Paketin Meclis’e sunulmasının ardından düzenleme önce komisyonlarda, daha sonra Genel Kurul’da görüşülecek. Bu süreç sonunda IBAN’ını başkasına kullandıran veya kiralayan kişilere yönelik yeni bir suç tanımının yürürlüğe girip girmeyeceği ve uygulanacak yaptırımların kapsamı netlik kazanacak.