AHPADİ Başkanı Mehmet Ektaş, saltanatın kaldırılmasının 104. yıl dönümü dolayısıyla yaptığı açıklamada, 1 Kasım 1922 tarihli kararın Türk milletinin egemenliğini yeniden kazanması açısından tarihi bir dönüm noktası olduğunu belirtti. Ektaş, saltanatın kaldırılmasını Cumhuriyet'e giden sürecin ilk devrimi olarak nitelendirerek millet egemenliğinin korunması gerektiğini vurguladı.
Osmanlı ailesinin 623 yıl süren saltanatının 104 yıl önce sona erdiğini hatırlatan Ektaş, Mustafa Kemal Atatürk'ün Samsun'a ayak bastığı dönemden itibaren millet egemenliğine dayalı bir Cumhuriyet kurma düşüncesini taşıdığını ifade etti. Ektaş, Atatürk'ün Cumhuriyet'in ilanından bir yıl önce saltanatın kaldırılmasını Meclis gündemine taşıdığını belirtti.
Türkiye Büyük Millet Meclisinin 1 Kasım 1922 tarihli ve 308 sayılı kararıyla saltanatın kaldırıldığını hatırlatan Ektaş, kararın uzun tartışmaların ardından oy birliğiyle kabul edildiğini kaydetti. Karardan 16 gün sonra son Osmanlı padişahı VI. Mehmed Vahideddin'in İngiliz gemisiyle İstanbul'dan ayrıldığını belirten Ektaş, bu gelişmenin Türk milletinin tarihinde yeni bir dönemin başlangıcı olduğunu ifade etti.
Saltanatın kaldırılmasıyla egemenliğin millete geçtiğini savunan Ektaş, bu kararın yurttaşlık anlayışının gelişmesinde önemli rol oynadığını dile getirdi. Yüzyıllar boyunca padişaha bağlı bir yönetim anlayışı içinde yaşayan bireylerin, kararın ardından devletin yurttaşı konumuna geçtiğini belirten Ektaş, bu değişimin bireylerin haklara erişimi açısından da önemli sonuçlar doğurduğunu söyledi.
Ektaş, saltanatın kaldırılmasının İslam dünyasında da heyecan yarattığını ve bazı Müslüman ülkelerdeki bağımsızlık hareketlerine ilham verdiğini öne sürdü. Türkiye'nin bu adımının sömürgecilik ve emperyalizme karşı verilen mücadelenin önemli örneklerinden biri olarak görüldüğünü ifade etti.
Aradan geçen 104 yılda millet egemenliğinin kullanılmasının önünde çeşitli engeller oluştuğunu savunan Ektaş, Seçim Kanunu ve Siyasi Partiler Kanunu'nu, lider merkezli siyaset anlayışını ve ekonomik güç odaklarının siyasetteki etkisini eleştirdi. Siyasi makamların aile üyeleri arasında devredilmesini de eleştiren Ektaş, bu tür uygulamaların halkın egemenliğini gerçek anlamda kullanmasını zorlaştırdığını ileri sürdü. Meclisin etkisizleştirildiğini savunan Ektaş, açıklamasında “Birçok yeni saltanat türemiştir” ifadesini kullandı.
Yurttaşların temel görevinin egemenliğe sahip çıkmak ve yeni saltanat anlayışlarıyla mücadele etmek olduğunu belirten Ektaş, laik ve demokratik Cumhuriyet'in, halk egemenliğinin ve bağımsızlığın savunulmasının önemine dikkat çekti. Atatürk'ün kararlılığının örnek alınması gerektiğini ifade eden Ektaş, millet egemenliğini ve bağımsızlığı tehdit ettiğini düşündüğü tüm güçlere karşı mücadele çağrısında bulundu.
Ektaş, açıklamasının sonunda saltanatın kaldırılmasının 104. yıl dönümünü kutlayarak kamuoyuna saygılarını sundu.
