Eskişehir Gastronomi Derneği Başkanı ve Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odası Başkan Adayı Murat Arnik, yiyecek ve içecek sektöründe yaşanan yazar kasa POS ve adisyon programı uyumu sürecine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Arnik, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Gelir İdaresi Başkanlığı’na hitaben yaptığı açık çağrıda, sahada yaşanan sorunların artık esnaf ve sanatkâr için taşınamaz hale geldiğini ifade etti.
Murat Arnik, restoranlarda kullanılan adisyon programları ile yeni nesil yazar kasa POS cihazlarının birlikte çalışması sürecinin yalnızca bir yazılım meselesi olmadığını söyledi. Bu sürecin, teknik altyapı tamamlanmadan ceza odaklı bir anlayışla yürütülmesinin, yüz binlerce işletmenin günlük düzenini ve kayıtlı ticaretini doğrudan etkilediğini belirtti.
ÜÇ KEZ ÖDE, YİNE CEZA
Murat Arnik, esnafın aynı sistem için birden fazla ödeme yapmak zorunda kaldığını vurguladı. “Bugün esnaf ve sanatkâr yeni nesil yazar kasa POS cihazına para ödüyor, işyerinde kullandığı adisyon ve yazılım programına para ödüyor, banka POS altyapısına para ödüyor. Bununla da bitmiyor, entegrasyon ve güncelleme adı altında her yıl ayrıca ücret alınıyor. Buna rağmen her POS cihazı her yazılıma uymadığı için uyumsuzluk gerekçesiyle maliyeden yine ceza kesiliyor” dedi.
Devletin zorunlu tuttuğu bir sistemin önce sahada eksiksiz çalışması gerektiğini ifade eden Murat Arnik, “Uyum altyapısı tamamlanmadan doğrudan ceza kesmek sosyal devlet anlayışıyla bağdaşmaz” açıklamasında bulundu.
KEPENKLER TEK TEK KAPANIYOR
Murat Arnik, artan maliyetler ve cezalar nedeniyle birçok esnafın işini sürdüremediğini dile getirdi. “Devletin zorunlu tuttuğu bir sistemin ek maliyeti esnafın sırtına yüklenemez. Entegrasyon ve güncellemeler ücretsiz olmak zorundadır. Bu bedeller fiilen yeni bir vergiye dönüşmüştür” ifadelerini kullandı.
Arnik, “Bugün kepenk indiren sadece bir dükkân değildir. Bir ailenin geçimi, bir ustanın emeği, bir çırağın geleceği kapanmaktadır. Esnafımız ceza ve baskı değil, uyum ve çözüm bekliyor” dedi.
UYARI YOK, REHBER YOK
POS entegrasyonu olmadığı gerekçesiyle işletmelere önceden yazılı uyarı yapılmadan yüksek tutarlı cezalar kesildiğini belirten Murat Arnik, “Esnaf entegrasyonu yapmadı diye 15 bin, 20 bin, 30 bin lira seviyelerinde cezalarla karşılaşıyor. Bu cezalar çoğu zaman rehberlik yapılmadan kesiliyor. Bu adil değildir” şeklinde konuştu.
Sahada yeterli bilgilendirme olmadığını vurgulayan Arnik, mali müşavirlerin dahi süreçle ilgili net bilgiye sahip olmadığını ifade etti. “Kanunu çıkarıyorsunuz, süre veriyorsunuz ama sahada yol haritası yok. Küçük esnaftan bu karmaşık süreci tek başına çözmesini beklemek gerçekçi değildir” dedi.
USTA ÇIRAK DÜZENİ ZORLANIYOR
Yiyecek ve içecek sektörünün usta çırak geleneğiyle ayakta kaldığını hatırlatan Murat Arnik, “Okuması yazması olmayan ustalarımız var. Hâlâ tuşlu telefon kullanan meslektaşlarımız var. Bu insanlara entegre olamazsan ceza yersin demek doğru bir yaklaşım değildir” ifadelerini kullandı.
Her programın her cihaza uymadığını belirten Arnik, bu durumun teknik bir gerçek olduğunu ve bedelinin esnafa ödetilemeyeceğini söyledi. Denetimlerin çoğu zaman küçük işletmelere yoğunlaştığını belirten Arnik, “Denetim olacaksa herkes için olmalıdır. Adalet seçici olmaz” dedi.
Tekelleşme ve rant endişesine de dikkat çeken Murat Arnik, sahada belirli yazılım ve cihazların dayatıldığını, esnafın seçeneksiz bırakıldığını ifade etti. “Bu yazılımı kullanmazsan olmaz, bu cihazı almazsan çalışmaz anlayışı yaygın. Esnaf ekstra maliyetler altında çaresiz kalıyor” açıklamasını yaptı.
Murat Arnik, çözüm önerilerini de net bir şekilde sıraladı. Cezaların geçici olarak durdurulması, en az bir yıl uyum süresi tanınması, devlet eliyle tek tip entegrasyon standardı oluşturulması, uyumluluk listelerinin şeffaf şekilde yayımlanması, entegrasyon bedellerinin kaldırılması ve esnafı yeniden cihaz almaya zorlayan sistemin sona erdirilmesi gerektiğini söyledi. Ayrıca Gelir İdaresi Başkanlığı, yazılım firmaları, bankalar, cihaz üreticileri ve esnaf temsilcilerinin ortak bir masa etrafında buluşması çağrısında bulundu.
