Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na sunulan Yükseköğretim Kanunu teklifinde, akademik çalışmalarda usulsüzlüklerin önlenmesine yönelik kapsamlı düzenlemeler yer aldı. Teklifte, başkasına tez, makale veya proje hazırlatarak diploma ya da akademik unvan elde edenlere yönelik geriye dönük yaptırımlar öngörülürken, bu faaliyetleri ticari amaçla yürüten kişi ve kuruluşlara ağır para cezaları ile hapis cezaları getirilmesi planlanıyor.
Kanun teklifine göre, lisans, yüksek lisans veya doktora eğitiminde başkasına tez, makale ya da proje hazırlatarak mezun olduğu veya akademik unvan aldığı tespit edilen kişilerin diplomaları, mezuniyet belgeleri ve elde ettikleri akademik unvanlar iptal edilecek. İnceleme sonucunda usulsüzlüğün belirlenmesi halinde, ilgili belgeler geri alınacak.
Teklif yalnızca usulsüz şekilde akademik unvan elde edenleri değil, bu faaliyetlerden gelir sağlayan kişi ve kuruluşları da kapsıyor. Başkaları adına tez, makale, kitap veya proje hazırlayan, hazırlatan ya da bu süreçlere aracılık ettiği belirlenen kişilere 500 bin lira ile 5 milyon lira arasında idari para cezası uygulanması öngörülüyor.
Akademik çalışma hazırlamayı ticari faaliyet haline getirdiği belirlenen kişi ve kuruluşlara ise daha ağır yaptırımlar getiriliyor. Kanun teklifine göre, parayla tez veya akademik çalışma hazırladığı tespit edilen kişi ve kuruluşlara 1 milyon lira ile 10 milyon lira arasında idari para cezası verilmesi planlanıyor.
Teklifte, yurt dışındaki eğitim kurumları adına Türkiye'de izinsiz şekilde ön lisans, lisans veya lisansüstü program açan ya da yürüten kişi ve kuruluşlara yönelik düzenlemeler de yer aldı. Buna göre, mevzuata aykırı şekilde bu faaliyetleri gerçekleştirenler hakkında 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası ile 100 günden bin güne kadar adli para cezası uygulanması öngörülüyor.
Ayrıca, yetkisiz eğitim programlarının tanıtımını veya reklamını yapan kişi ve kuruluşlar da yaptırım kapsamına alınıyor. Kanun teklifinde, bu faaliyetlerde bulunduğu belirlenen kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile 50 günden 500 güne kadar adli para cezası verilmesi öngörülüyor.
TBMM'ye sunulan Yükseköğretim Kanunu teklifinin komisyon görüşmelerinin ardından Genel Kurul gündemine gelmesi ve yasama sürecinin tamamlanmasının ardından yürürlüğe girmesi bekleniyor.
