Sıfır Atık Hareketi kapsamında hayata geçirilen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, Türkiye genelinde uygulanmaya başlamasının ardından kısa sürede 30 milyon ambalajı aşan geri dönüşüm rakamına ulaştı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) tarafından yürütülen sistemde, geri dönüşüm zincirine kazandırılan ambalaj sayısı 30 milyon 116 bin 727 olarak açıklandı.
1 Temmuz'da ulusal entegrasyon sürecinin başlamasının ardından uygulamaya alınan Depozitosu Olan Ambalajlar sistemi, plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının yeniden ekonomiye kazandırılmasını amaçlıyor. Uygulamayla geri dönüşüm oranının artırılması ve vatandaşların sisteme katılımının teşvik edilmesi hedefleniyor.
DOA, "Depozitosu Olan Ambalajlar" anlamına geliyor. Sistem kapsamında DOA logolu ambalajlar depozito iade makinelerine veya manuel teslim noktalarına bırakılıyor. Böylece ambalajlar geri dönüşüm sürecine dahil edilirken, teslim edilen her uygun ambalaj için vatandaşlara 1 lira teşvik ödemesi yapılıyor.
İade işlemlerinin tamamlanmasının ardından teşvik ödemeleri DOA mobil uygulamasındaki dijital cüzdana aktarılıyor. Böylece kullanıcılar hem geri dönüşüme katkı sağlıyor hem de teslim ettikleri ambalajlar karşılığında ödeme alabiliyor.
Uygulama yalnızca bireysel kullanıcıları değil işletmeleri de kapsıyor. Zorunlu uygulama kapsamında otel, restoran ve kafelerin Depozito Bilgi Yönetim Sistemi üzerinden ekim ayı sonuna kadar kayıt işlemlerini tamamlaması gerekiyor.
Kayıt işlemini tamamlayan işletmelerde biriken DOA logolu ambalajlar, yetkilendirilmiş saha operatörleri tarafından belirli aralıklarla teslim alınıyor. Sisteme kazandırılan her ambalaj için işletmelere 20 kuruş teşvik ödemesi yapılıyor. Belirlenen sürenin sonunda yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletmeler hakkında ise idari işlem uygulanacağı bildirildi.
Depozitosu Olan Ambalajlar sistemiyle Türkiye'de her yıl piyasaya sürülen yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının geri kazanılması hedefleniyor. Sistemin ülke genelinde tam kapasiteyle uygulanmasıyla geri kazanım oranının ilk aşamada yüzde 50'ye, ilerleyen dönemde ise yüzde 80'e çıkarılması amaçlanıyor.
Tam kapasiteye ulaşıldığında sistemin yıllık yaklaşık 30 milyar liralık ekonomik değer oluşturması ve yaklaşık 20 bin kişiye istihdam sağlaması hedefleniyor.
Türkiye Çevre Ajansı verilerine göre, sistemde geri dönüşüme kazandırılan ambalaj sayısının 30 milyon 116 bin 727'ye ulaşması, uygulamanın ülke genelinde yaygınlaşma sürecini sürdürdüğünü ortaya koydu.
