Türkiye'de 1 Temmuz itibarıyla uygulanmaya başlayan Depozito Yönetim Sistemi (DOA), geri dönüşüm alışkanlıklarında önemli değişikliklere neden oldu. Depozitolu pet şişe ve ambalajları iade makinelerine teslim eden vatandaşlara her şişe için 1 lira teşvik ödemesi yapılması, geri dönüşüme olan ilgiyi artırdı.
Vatandaşlar, uygulamanın yaygınlaşmasıyla birlikte pet şişeleri çöpe atmak yerine depozito iade noktalarına götürmeye başladı. Özellikle büyük şehirlerde iade makinelerinin yoğun olarak kullanıldığı görülürken, birçok kişi hem çevreye katkı sağlamak hem de teşvik ödemesinden yararlanmak amacıyla sistemi tercih ediyor.
Depozito uygulaması, yıllardır sokaklardan geri dönüşüm malzemesi toplayarak geçimini sağlayan kağıt toplayıcılarını da etkiledi. Daha önce kolaylıkla toplanabilen pet şişelerin büyük bölümünün artık vatandaşlar tarafından iade makinelerine teslim edilmesi nedeniyle geri dönüşüm işçilerinin çalışma düzeni değişmeye başladı.
Kağıt toplayıcıları, geçmişte yaklaşık bir saat içerisinde topladıkları pet şişe miktarına artık günler sonra ulaşabildiklerini belirtiyor. Gelir kaybını azaltabilmek için çalışma yöntemlerini değiştirdiklerini ifade eden toplayıcılar, pet şişe yerine karton, naylon ve diğer geri dönüştürülebilir atıkları toplamaya yöneldiklerini dile getiriyor.
Pet şişe bulmanın zorlaşmasıyla birlikte geri dönüşüm işçileri, sokaklarda daha çok karton koli, ambalaj atıkları ve farklı plastik türlerini toplamaya başladı. Böylece çalışma rotalarını ve topladıkları malzemeleri yeni sisteme göre yeniden şekillendiriyor.
Depozito Yönetim Sistemi'nin temel amacı, geri dönüştürülebilir ambalajların ekonomiye yeniden kazandırılması ve çevreye bırakılan atık miktarının azaltılması olarak öne çıkıyor. Vatandaşların sisteme gösterdiği ilginin artmasıyla birlikte pet şişelerin önemli bir bölümü doğrudan geri dönüşüm sürecine dahil edilirken, bu değişim sokakta geri dönüşüm malzemesi toplayanların çalışma biçimini de önemli ölçüde etkiliyor.
