Emeklilik için gerekli yaş ve sigortalılık süresini tamamlayan ancak prim günü eksik olduğu için aylık bağlanmasını bekleyen milyonlarca kişi, mevzuatta yer alan borçlanma ve isteğe bağlı sigorta uygulamalarıyla eksik günlerini tamamlama imkânı bulabiliyor. Uzmanlar, "primsiz emeklilik" şeklinde bir uygulamanın bulunmadığını, ancak belirli şartları taşıyan sigortalıların çalışmadan da prim günü kazanabileceğini belirtiyor.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan uzman, emeklilik için prim gününün mutlaka tamamlanması gerektiğini belirterek, "Primsiz emeklilik yok. Ama çalışmadan da emeklilik var. Siz çalışmadan ya da kendi priminizi ödemeden de belli şartlarda toplu olarak prim satın alabiliyorsunuz." dedi.

İsteğe bağlı sigorta öne çıkıyor

Uzman, çalışmayan veya aktif bir iş yeri bulunmayan kişilerin isteğe bağlı sigorta uygulamasından yararlanabileceğini söyledi. Başvurunun ardından her ay prim ödeyen sigortalıların emeklilik için gerekli prim günlerini tamamlayabildiğini belirten uzman, "Çalışmadan emeklilik dediğimiz isteğe bağlı sigortayla herhangi bir yerde çalışmıyor ya da bir iş yeriniz yoksa gidip Sosyal Güvenlik Kurumuna sigortanızı yaptırıyorsunuz ve her ay priminizi ödeyerek primlerinizi tamamlıyorsunuz." ifadelerini kullandı.

Eksik prim günlerinin tamamlanmasında kullanılan bir diğer yöntemin ise borçlanma sistemi olduğunu belirten uzman, kanunda belirtilen bazı sürelerin toplu ödeme yapılarak sigortalılık süresine eklenebildiğini söyledi. Uzman, "Yasalarımıza göre emekli olabilmek için belli bir prim gününü tamamlamak gerekiyor. Bunun için de ya bir iş yerinde çalışmak ya da Bağ-Kur primi ödenmeli. İşte bunun başka bir yolu daha var. O da eksik günleri toplu olarak satın almak." dedi.

Borçlanma kapsamında doğum, askerlik, yurt dışında geçen bazı süreler, avukatların staj dönemleri ile doktora ve yüksek lisans eğitimi nedeniyle yurt dışında geçirilen belirli sürelerin yer aldığını belirten uzman, "Toplu prim satın alma bu borçlanma yöntemlerinden birisiyle oluyor. Doğum, askerlik, yurt dışı gibi yine işte avukatların staj dönemlerini borçlanmaları gibi, yine öğrencilerin doktora ve yüksek lisans öğrencilerinin yurt dışındaki geçen sürelerini borçlanmaları gibi o süreleri toplu olarak satın alıyorsunuz." diye konuştu.

Doğum ve askerlik borçlanması yapılabiliyor

Kadın sigortalıların sigorta başlangıcından sonra yaptıkları doğumlar için borçlanma hakkından yararlanabildiğini belirten uzman, en fazla üç çocuk için borçlanma yapılabildiğini ifade etti. Her çocuk için 720 güne kadar prim kazanılabildiğini aktaran uzman, bu yolla toplam 2 bin 160 güne kadar prim süresinin tamamlanabildiğini söyledi.

Uzman, "Hem erkek hem kadın sigortalılar için ayrı ayrı borçlanma imkânı var. Örneğin kadınlar sigortadan sonra eğer doğum yapmışlarsa 3 çocuğa kadar borçlanarak yani prim günü satın alarak her çocuk için 720 günden 6 yıl kazanabiliyor." dedi.

Bir çocuk için iki yıllık prim süresinin toplu ödeme yoluyla tamamlanabildiğini ifade eden uzman, "Mesela 1 çocuk için 2 yıl çalışmak ya da prim ödemek yerine topluca 2 yıllık primi satın alabiliyorsunuz. Ve eğer diğer şartlar tamamsa erken emekli oluyorsunuz." ifadelerini kullandı.

Doğum borçlanmasından yalnızca doğum yapan annelerin değil, mevzuatta belirtilen şartları taşıyan evlat edinenlerin de yararlanabildiğini belirten uzman, erkek sigortalıların ise askerlikte geçen süreleri borçlanarak eksik prim günlerini tamamlayabildiğini söyledi.

Borçlanma tutarlarının brüt asgari ücret üzerinden hesaplandığını belirten uzman, doğum borçlanmasında en düşük ödemenin brüt asgari ücretin yüzde 32'si esas alınarak belirlendiğini ifade etti. Bu yıl için bir aylık doğum borçlanmasının en düşük tutarının 10 bin 569 lira 60 kuruş olduğunu aktaran uzman, diğer borçlanma türlerinde ise bir aylık en düşük ödeme tutarının 14 bin 863 lira 50 kuruş olarak uygulandığını söyledi.