Adaletin Hukuku ve Parlamenter Demokrasi İdeali Derneği (AHPADİ) Başkanı Mehmet Ektaş, 26 Eylül Türk Dil Bayramı öncesinde Türkçenin korunması ve doğru kullanılması gerektiğine ilişkin açıklama yaptı. Mehmet Ektaş, Türkçenin millî kimliğin ve kültürün önemli unsurlarından biri olduğunu belirterek özellikle çocuklar ve gençlerin Türkçenin doğru kullanımı konusunda bilinçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
26 Eylül’ün, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün katılımıyla 1932 yılında düzenlenen I. Türk Dili Kurultayı’nın açılış günü olduğunu hatırlatan Mehmet Ektaş, bu tarihin her yıl Dil Bayramı olarak kutlandığını belirtti. Türk Dil Kurumu da 26 Eylül 2026’nın Dil Bayramı’nın 94. yılı olduğunu açıkladı.
Mehmet Ektaş, Türkçenin tarihsel süreçteki konumuna değinerek Karamanoğlu Mehmet Bey’in 1277 yılındaki fermanıyla Türkçenin resmî dil olarak kullanıldığını, 1876 Anayasası ile Osmanlı döneminde de resmî dil olarak kabul edildiğini ve Cumhuriyet döneminde Türkçenin Türkiye Cumhuriyeti’nin resmî dili olduğunu ifade etti.
Mehmet Ektaş, Atatürk’ün Türk diline yönelik çalışmalarına da dikkat çekerek, “Cumhuriyetle birlikte Türk milletini kültürel, sosyolojik ve siyasi yönden yeniden inşa eden Mustafa Kemal Atatürk, ‘Türk dilini de Türk milletinin kalbi, zihni’ olarak görmüş, dilin milletin birliği noktasındaki önemini bildiğinden Türk dili araştırma, geliştirme ve yaygınlaştırma etkinliklerine büyük önem vermiştir” dedi.
Türk Dil Kurumu’nun 12 Temmuz 1932’de Türk Dili Tetkik Cemiyeti adıyla kurulduğunu belirten Ektaş, 26 Eylül 1932’de Dolmabahçe Sarayı’nda I. Türk Dili Kurultayı’nın toplandığını ifade etti. Türk Dil Kurumu kayıtlarına göre de 26 Eylül’ün Dil Bayramı olarak kutlanması, Birinci Türk Dili Kurultayı’nın açılış günüyle bağlantılı olarak kabul edildi.
Mehmet Ektaş, Türkçenin yalnızca devletin resmî işlemlerinde kullanılan bir dil olmadığını savunarak, “Türkçe, sadece resmî değil, ulusal dilimizdir” ifadelerini kullandı.
Türkçenin farklı coğrafyalarda konuşulduğunu belirten Ektaş, dilin Türkiye sınırlarının dışında da geniş bir kullanım alanına sahip olduğunu söyledi. Ektaş, Türk dil ailesine bağlı dillerin dünya genelinde milyonlarca kişi tarafından konuşulduğunu ifade etti.
AHPADİ Başkanı Mehmet Ektaş, açıklamasında Türkçe eğitim konusuna da değindi. Ektaş, Türkçe dışında eğitim ve öğretim yapılmasına yönelik taleplerin millî birlik açısından değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
Mehmet Ektaş, “Türk milleti, Anayasa değişikliği yapılarak Türkçe dışında eğitim ve öğretim yoluyla etnisitenin önünü açacak ‘kurnazlığa’ izin vermemekte, bu dayatmayı kabul etmemektedir” dedi.
Ektaş’ın açıklamasında bir diğer başlık ise günlük yaşamda kullanılan yabancı dil ağırlıklı tabela, afiş ve reklamlar oldu. Mehmet Ektaş, özellikle cadde ve sokaklarda, televizyon ekranlarında ve sosyal medya platformlarında yabancı dil içeriklerinin yaygınlaşmasını eleştirdi.
Mehmet Ektaş, “Millî dilimizin karşı karşıya kaldığı diğer bir saldırı da sokaklarda, caddelerde, televizyon ekranlarında, sosyal medya platformlarında sarmaşık gibi her yerimizi saran yabancı dil içerikli tabelalar, afişler ve tanıtımlardır” ifadelerini kullandı.
Yabancı dilde tabela ve reklamların yaygınlaşmasının kültürel açıdan da değerlendirilmesi gerektiğini belirten Ektaş, belediyeler ve yerel yönetim birimlerinin ilgili mevzuatı uygulaması gerektiğini söyledi. Ektaş, Türkçe dışında tabela, reklam ve ilanlara izin verilmemesi gerektiğini savundu.
Türk Dil Bayramı kapsamında özellikle çocuklar ve gençlere yönelik çalışmaların önemine dikkat çeken Mehmet Ektaş, gençlerin günlük yaşamda kullandıkları Türkçe kelime dağarcığının geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Mehmet Ektaş, “Özellikle çocuklarımızın ve gençlerimizin Türkçenin doğru kullanımı konusunda bilinçlendirilmesi, günlük hayatta kullandıkları Türkçe kelime dağarcığının artırılması, dilimizin korunması ve geliştirilmesi açısından çok önemlidir” dedi.
Mehmet Ektaş, açıklamasının sonunda Türkçenin doğru ve bilinçli kullanılmasına katkı sağlayan kişi ve kuruluşlara teşekkür ederek vatandaşların 26 Eylül Türk Dil Bayramı’nı kutladı.
