Eskişehir Ticaret Odası (ETO) Başkanı Metin Güler, yıl sonunda belirlenmesi beklenen asgari ücret artışına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Kanal 26 ekranlarında Muharrem Esen’in sorularını yanıtlayan Güler, işverenlerin artan maliyetler nedeniyle ücret artışlarında zorlandığını, çalışanların ise mevcut maaşlarıyla geçinmekte güçlük çektiğini söyledi. Güler, iki tarafın da beklentilerini karşılayacak bir çözüm bulunması gerektiğini belirterek ücretler üzerindeki vergi ve kesinti yükünün yeniden değerlendirilmesini önerdi.
İşverenlerin çalışanlarına daha iyi ücretler vermek istediğini ancak işletmelerin maliyetlerini ve rekabet koşullarını da hesaba katmak zorunda olduğunu ifade eden Güler, personel giderleri, üretim maliyetleri ve genel işletme giderlerinin ücret artışlarını doğrudan etkilediğini kaydetti. İşletmelerin maliyetlerini kontrol altında tutamadığı durumda rekabet gücünü kaybedebileceğini belirten Güler, bu nedenle işverenlerin ücret artışı konusunda ekonomik hesaplar yapmak zorunda kaldığını dile getirdi.
Çalışanların ise aldıkları maaşlarla kira, gıda ve aile giderlerini karşılamakta zorlandığını vurgulayan Güler, mevcut tablonun iş barışını da olumsuz etkilediğini söyledi. İşverenin maliyetleri karşılamakta zorlandığını, çalışanın ise geçinebilmek için daha yüksek ücret talep ettiğini belirten Güler, her iki tarafın da haklı beklentileri bulunduğunu ifade etti. Güler, “Çünkü bugün her iki taraf da mutsuz. Ancak şunu özellikle ifade etmek istiyorum: Çalışanın işi çok daha zor. Gerçekten çok daha zor” dedi.
Asgari ücret artışının sağlıklı biçimde yönetilebilmesi için yalnızca işverenlerin daha fazla ücret ödemesini beklemenin yeterli olmayacağını belirten Güler, çalışanların eline geçen net ücretin artırılması gerektiğini söyledi. Bu kapsamda brüt maaş üzerinden yapılan vergi ve kesintilerin yeniden gözden geçirilmesini öneren Güler, işverenin üzerindeki mali yükün azaltılmasının ve çalışanın net gelirinin yükseltilmesinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti. Güler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının hem çalışanı hem de işvereni koruyacak politikalar geliştirmesinin önemine dikkat çekti.
Güler, çalışanların geçim sıkıntısında konut ve kira maliyetlerinin de önemli bir yer tuttuğunu belirterek Eskişehir’deki arsa üretimi ve kentsel dönüşüm çalışmalarını gündeme getirdi. Kentte yeterli arsa üretilemediğini ve kentsel dönüşümün istenen ölçüde planlanamadığını savunan Güler, bu durumun konut fiyatları ve kiralar üzerinde baskı oluşturduğunu ifade etti. Eskişehir’in sosyal konut projelerine ve büyük ölçekli yeni yerleşim alanlarına ihtiyaç duyduğunu belirten Güler, ekonomik koşullara uygun, ulaşılabilir konutların üretilmesi gerektiğini söyledi.
Konut projelerinde çok büyük daireler yerine 60, 70 ve 80 metrekarelik daha ekonomik seçeneklere ağırlık verilmesini öneren Güler, kira giderlerinin çalışanların bütçesi üzerindeki etkisini örnekle anlattı. Aylık 35 bin lira maaş alan bir çalışanın 20 bin lira kira ödediğinde elinde yalnızca 15 bin lira kaldığını belirten Güler, bu tutarla ailenin bütün ihtiyaçlarının karşılanmasının zor olduğunu dile getirdi. Güler, daha uygun fiyatlı konutların üretilmesinin çalışanların yaşam koşullarını iyileştirebileceğini kaydetti.
Eskişehir’de arsa maliyetlerinin konut fiyatlarını artırdığını savunan Güler, kentte yaklaşık 2 bin 500 müteahhit bulunduğunu ve çok sayıda müteahhidin yeni projeler geliştirmek istediğini söyledi. Ancak kentin uzak bölgelerinde dahi kat karşılığı inşaat anlaşmalarında yüzde 45 seviyelerinde oranların konuşulduğunu belirten Güler, arsa sahiplerinin talep ettiği payın inşaat maliyetlerine yansıdığını ifade etti. Güler, Bursa ve Afyon gibi çevre illerde yüzde 25-30 seviyelerinde kat karşılığı inşaat oranlarıyla karşılaşılabildiğini belirterek Eskişehir’deki arsa üretimi sorununun çözülmesi gerektiğini savundu.
Yeni imar alanları oluşturularak daha fazla arsa üretilmesinin piyasadaki rekabeti artırabileceğini ifade eden Güler, arsa arzının yükselmesiyle arsa sahiplerinin talep ettiği payların düşebileceğini ve bunun konut maliyetlerini azaltabileceğini öne sürdü. Güler, arsa maliyetlerindeki düşüşün daha uygun fiyatlı konut üretimini mümkün kılabileceğini belirterek verdiği fiyat örneklerinin bir hesaplama niteliğinde olduğunu vurguladı. Eskişehir’de konut maliyetlerinin düşürülmesi ve kira bedellerinin dengelenmesi için daha fazla arsa üretilmesi, yeni yerleşim alanlarının planlanması ve vatandaşların ekonomik koşullarına uygun konut projelerinin hayata geçirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
