İnşaat maliyetlerinin yükselmesiyle birlikte daha uygun fiyatlı konut arayışları artarken prefabrik yapılar da alternatif seçenekler arasında öne çıkıyor. İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Eskişehir Şube Başkanı Oytun Gökten, prefabrik yapıların geleneksel betonarme yapılara göre yüzde 25 ile yüzde 35 arasında daha uygun maliyetli olabildiğini belirtti. Gökten, bu yapıların tercih edilmesinde maliyet ve hızlı üretim avantajlarının etkili olduğunu ancak deprem güvenliği, imar durumu ve altyapı koşullarının da dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Prefabrik yapıların başka bir yerde üretilen yapı elemanlarının kullanılacağı alanda bir araya getirilmesiyle oluşturulduğunu anlatan Gökten, bu yapıların da betonarme binalar gibi mühendislik hesaplarına göre projelendirilmesi gerektiğini söyledi. Prefabrik yapıların özellikle hobi bahçelerinin yaygınlaşmasıyla daha fazla ilgi gördüğünü belirten Gökten, sanayi tesislerinde kullanılan prefabrik sistemlerle konut amaçlı yapıların farklı kategorilerde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Alternatif yapı sistemleri arasında ahşap yapıların da önemli bir potansiyele sahip olduğunu dile getiren Gökten, yurt dışında lamine ahşap ve endüstriyel ahşap ürünlerinin yaygın biçimde kullanıldığını kaydetti. Ahşap yapıların da uygun maliyet ve hızlı üretim açısından değerlendirilebileceğini belirten Gökten, prefabrik ve ahşap yapıların inşa edileceği alanın özelliklerine, imar durumuna ve mühendislik gerekliliklerine göre planlanması gerektiğini söyledi.
Prefabrik yapıların güvenliğinin yalnızca konutlarla sınırlı bir konu olmadığını ifade eden Gökten, Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi’ndeki sanayi tesislerine de dikkat çekti. Eskişehir’de 52 bin binanın denetlenmesiyle bir ısı haritası ve yol haritası oluşturulduğunu belirten Gökten, benzer bir çalışmanın organize sanayi bölgesinde de yapılması gerektiğini savundu. Özellikle prefabrik sanayi yapılarının hangi tarihte inşa edildiğinin, mevcut durumlarının ve olası bir depremde nasıl davranacaklarının incelenmesini istedi.
Deprem sonrasında şehrin ekonomik faaliyetlerini yeniden başlatabilmesi için sanayi tesislerinin ayakta kalmasının önem taşıdığını belirten Gökten, bu tesislerdeki makinelerin yüksek ekonomik değerine dikkat çekti. Bazı makinelerin değerinin içinde bulundukları yapının inşaat maliyetinin üç ila beş katına ulaşabildiğini söyleyen Gökten, olası bir depremde bu makinelerin kullanılamaz hale gelmesinin hem işletmeler hem de ülke ekonomisi açısından ciddi kayıplara yol açabileceğini ifade etti.
Prefabrik konutların toplam maliyetinin değerlendirilmesinde arsa, imar ve altyapı koşullarının da hesaba katılması gerektiğini vurgulayan Gökten, bir yapının yalnızca satış fiyatına bakılarak maliyet hesabı yapılamayacağını söyledi. Kanalizasyon, temiz su, doğalgaz, elektrik ve internet gibi altyapı hizmetlerinin önceden planlanmasının önemine değinen Gökten, şehirlerde sık karşılaşılan sorunlardan birinin önce imar kararlarının alınması, ardından yapılaşma başladıktan sonra altyapı çalışmalarının yürütülmesi olduğunu belirtti.
Bu durumun Eskişehir’deki örneklerinden birinin 71 Evler Mahallesi olduğunu ifade eden Gökten, Yaşar Kemal Bulvarı çevresinde yoğun konut yapımının sürdüğünü söyledi. Bölgede altyapı ve üstyapı çalışmalarının eş zamanlı yürütülmesi nedeniyle sokakların kazıldığını, çamur ve çalışma koşullarının vatandaşlar açısından sıkıntı oluşturduğunu dile getirdi. Gökten, bölgenin Eskişehir’in yeni Batıkent’i olma potansiyeli taşıdığını belirterek altyapı çalışmalarının yapılaşmadan önce tamamlanması gerektiğini savundu.
Şehirlerin gelişiminde gelecekteki yapılaşmanın da dikkate alınması gerektiğini söyleyen Gökten, altyapı hatlarının geçeceği noktaların önceden belirlenmesini istedi. Bölgede bulunan demir yolu ve tramvay hattı gibi ulaşım unsurlarının planlama aşamasında altyapı geçişleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten Gökten, bu tür hazırlıkların sonradan yapılacak kazı ve bağlantı çalışmalarını azaltabileceğini ifade etti. Trafo yapım çalışmalarının da sürdüğü bölgede, altyapı yatırımlarının yapılaşmayla eş zamanlı değil, önceden planlanmasının zaman ve maliyet kaybını önleyeceğini kaydetti.
Gökten, altyapı giderlerinin toplam yapı maliyetinin yaklaşık yüzde 15 ile yüzde 20’sine ulaşabildiğini belirtti. Bu nedenle prefabrik ev almayı düşünenlerin ilanlarda yer alan satış bedelinin yanı sıra arsa, imar koşulları ve altyapı giderlerini de hesaba katması gerektiğini söyledi.
Ekonomik koşulların ağırlaşmasının hem inşaat sektörünü hem de konut sahibi olmak isteyen vatandaşları zorladığını ifade eden Gökten, prefabrik ve ahşap yapıların alternatif seçenekler olarak değerlendirilebileceğini ancak doğru planlama ve mühendislik denetiminin ihmal edilmemesi gerektiğini vurguladı.





