AK Parti milletvekillerinin imzasını taşıyan Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonunda kabul edildi. Teklifte öğrenci affı, intörnlük eğitimi, akademik etik ihlallerine yönelik yaptırımlar, vakıf üniversiteleri, öğretim üyelerinin çalışma koşulları ve üniversitelerin yurt dışındaki faaliyetlerine ilişkin çok sayıda düzenleme yer aldı.
Teklife göre, daha önce öğrenci affından yararlanmayan ve belirlenen şartları taşıyan öğrenciler üniversitelerine geri dönebilecek. Hazırlık sınıfı dâhil olmak üzere ön lisans, lisans tamamlama, lisans ve lisansüstü programlarda öğrenim görürken ilişiği kesilenler ile kayıt hakkı kazanmasına rağmen kayıt yaptırmayanlar düzenlemeden yararlanabilecek.
Düzenlemeden faydalanmak isteyenlerin, kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği ya da kayıt hakkı kazandığı yükseköğretim kurumuna başvurması gerekecek. Başvurusu kabul edilen öğrenciler, 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrenimlerine yeniden başlayabilecek.
Teklif kapsamında bazı suçlardan mahkûm olanlar ile sahte belge nedeniyle kaydı iptal edilenler ve belirli güvenlik gerekçeleriyle ilişiği kesilenler öğrenci affından yararlanamayacak. Ayrıca Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile Millî Savunma Üniversitesine bağlı eğitim kurumları düzenleme kapsamı dışında tutuldu.
Yükseköğretim düzenlemesiyle azami öğrenim süresini dolduran son sınıf öğrencilerine başarısız oldukları veya alamadıkları dersler için iki ek sınav ya da tekrar hakkı tanınacak. Teorik ve uygulamalı derslerini tamamlamasına rağmen intörnlük eğitimini tamamlayamayan öğrenciler de uygulamalı eğitimlerini tamamlama hakkından yararlanabilecek.
Akademik etik ihlallerine yönelik yaptırımlar da ağırlaştırılıyor. Tez, makale, kitap veya proje gibi akademik çalışmaları başkasına hazırlatarak akademik derece ya da unvan alanlar üniversite öğretim mesleğinden çıkarılacak ve bu yolla kazanılan akademik unvanlar geri alınacak. Bu tür çalışmaları hazırlayan veya aracılık edenler hakkında da adli para cezası uygulanacak.
Teklifte, mevzuata aykırı şekilde Türkiye'de yükseköğretim kurumu veya program açanlara hapis ve adli para cezası verilmesi de öngörülüyor. Ayrıca disiplin soruşturmalarında ifade ve savunma süreçlerine ilişkin usul ve esaslar yeniden düzenlenerek hukuki güvenliğin güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Vakıf üniversitelerine yönelik yaptırımların kapsamı da genişletiliyor. Düzenlemeyle uyarıdan faaliyet izninin kaldırılmasına kadar kademeli yaptırımlar uygulanabilecek. Eğitim faaliyetlerini sürdüremeyecek duruma gelen vakıf üniversitelerinin ise garantör veya uygun görülen devlet üniversitelerine devredilmesi öngörülüyor.
Kanun teklifiyle öğretim üyelerinin çalışma sürelerine ilişkin de değişiklik yapılıyor. Yaş haddini dolduran ve gerekli şartları sağlayan öğretim üyeleri, üniversite ve YÖK onayıyla sözleşmeli olarak en fazla 75 yaşına kadar görev yapabilecek.
Teklif kapsamında devlet üniversitelerine Cumhurbaşkanı kararıyla yurt dışında yerleşke ve akademik birim açma imkânı tanınırken, birden fazla üniversitenin ortak Teknoloji Transfer Ofisi kurabilmesine yönelik düzenlemeler de yer aldı.
Düzenleme ile 48 üniversiteye yeni akademik kadrolar ihdas edilmesi, yükseköğretim kurumlarında görev yapacak öğretim elemanlarının güvenlik soruşturması kapsamına alınması ve Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesinin adının "İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi" olarak değiştirilmesi de teklifin dikkat çeken maddeleri arasında bulunuyor.