Mekke’de toplanan yaklaşık 2 milyon hacı adayı, Kurban Bayramı öncesinde hac ibadetinin menasiklerini yerine getirmeye başladı. Hicri 1447 hac organizasyonunda Suudi Arabistan’ın dijital hac vizesi uygulamasını tam anlamıyla devreye almasıyla birlikte yurt dışından gelen 1 milyon 700 bin kişi ile 300 bin Suudi Arabistan vatandaşı olmak üzere toplam 2 milyon Müslüman hac ibadetini yerine getirdi.
Bayramın ikinci gününde ziyaret tavafı ile şeytan taşlamalarını tamamlayan hacılar, hacı unvanını aldı. Mekke’de günler süren yoğun ibadet programı sırasında özellikle yaşlı hacılar, aşırı sıcaklar ve ulaşımda yaşanan aksaklıklar nedeniyle zor anlar yaşadı.
Dijital sistem sayesinde geçmiş yıllarda yüksek seviyelere ulaştığı belirtilen kayıtsız hacıların tamamen engellendiği ifade edilirken, ulaşım altyapısındaki eksiklikler dikkat çekti.
Hacılar, Harem bölgesinden otellerine ulaşmak için çoğu zaman yürümek zorunda kaldı. Gün içerisinde hava sıcaklığının 40 dereceyi aşması nedeniyle özellikle yaşlı ve kronik rahatsızlığı bulunan hacılar uzun yürüyüşlerde büyük zorluk yaşadı. Hacılar, Harem bölgesi ile şeytan taşlama alanı arasında her gün ortalama 20 kilometre yürüdü.
Haccın en yoğun bölümü ise arefe gününü bayram sabahına bağlayan gece yaşandı. Arafat vakfesini tamamlayan hacılar, otobüslerle Müzdelife bölgesine geçti. Burada şeytan taşlamada kullanılacak taşları toplayan hacılar daha sonra Mina’daki Cemerat alanına yürüdü.
Yaklaşık 9 kilometrelik güzergâhta tünellerden geçen hacılar, şeytan taşlama görevini yerine getirdikten sonra otellerine ulaşmaya çalıştı. Yapılan yürüyüşlerin toplamı birçok hacı için 20 kilometreyi aştı.
Bayramın ikinci günü akşamında ziyaret tavafı ve say ibadetini de tamamlayan hacılar, ibadetlerini yerine getirmenin manevi huzurunu yaşadı. Dönüş tarihine göre veda tavafı hazırlıklarının da başladığı belirtildi.
Hac ibadetinin en önemli rükünlerinden biri olan Arafat vakfesinde yapılan dualar da milyonlarca hacının ortak hissiyatına sahne oldu. Safi Arpaguş tarafından yapılan vakfe duası sırasında çok sayıda hacının gözyaşlarını tutamadığı görüldü.
Müzdelife ile Cemerat arasında kurulan yürüyüş bantlarının bu yıl daha aktif kullanıldığı belirtilirken, hacılar özellikle yaşlılar için bunun önemli kolaylık sağladığını ifade etti. Ancak Cemerat çıkışında yaşlı hacılar için akülü araç desteğinin yetersiz kaldığı yönünde eleştiriler de yapıldı.
Hacılar, dijital kontrollü hac sisteminin başarılı sonuç verdiğini ifade ederken, altyapı eksikliklerine rağmen büyük bir izdiham yaşanmadan hac ibadetinin tamamlanmasının sevindirici olduğunu belirtti.
Özellikle toplu ulaşım konusunda yeni çözümlerin zorunlu hale geldiğini dile getiren hacılar, Suudi Arabistan’ın Mekke 2030 projesi kapsamında planlanan raylı sistem çalışmalarının önemli rahatlama sağlayacağını ifade etti.
Tüm zorluklara rağmen hac ibadetini tamamlamanın huzurunu yaşayan hacılar, Hicri 1447 yılı hac organizasyonunun büyük bir can kaybı yaşanmadan sona ermesinin memnuniyet verici olduğunu belirtti. Hacıların 30 Mayıs’tan itibaren ülkelerine dönmeye başlayacağı bildirildi.