Türkiye'de uzun yıllar ekonomik gücün simgelerinden biri olarak görülen 1 milyon lira, yüksek enflasyon ve değişen ekonomik koşullar nedeniyle yeniden tartışma konusu oldu. Uzmanlara göre, bankada 1 milyon lirası bulunan bir kişinin ekonomik durumu artık yalnızca hesapta görülen rakamla değil, bu paranın satın alma gücüyle değerlendiriliyor.
Ekonomik göstergelerde yaşanan değişim, nominal servet ile gerçek alım gücü arasındaki farkı daha belirgin hale getirdi. Güncel faiz oranları dikkate alındığında, bankada 1 milyon lirası bulunan bir kişi yıllık yaklaşık yüzde 40 seviyesinde mevduat faizi elde edebiliyor. Bu oran üzerinden hesaplandığında aylık brüt faiz getirisi yaklaşık 33 bin lira olurken, vergi kesintilerinin ardından elde kalan tutar yaklaşık 28 ila 30 bin lira seviyesinde bulunuyor.
Uzmanlar, bu gelirin özellikle büyükşehirlerde tek başına yüksek bir yaşam standardı sağlamadığına dikkat çekiyor. Son yıllarda hızla yükselen konut kiraları ve yaşam maliyetleri, mevduat gelirinin alım gücünü önemli ölçüde etkiliyor.
Geçmiş yıllarla yapılan karşılaştırmalar da değişimi ortaya koyuyor. 2015 yılında 1 milyon lirayla İstanbul'un merkezi bölgelerinde birden fazla daire satın alınabilirken, bugün aynı tutarla birçok ilçede orta segment bir konut almak bile zorlaştı.
Benzer tablo otomobil piyasasında da görülüyor. 2016 yılında orta sınıf bir otomobilin fiyatı yaklaşık 70 ila 80 bin lira seviyesindeydi. Bu nedenle 1 milyon lirayla yaklaşık 12 ila 13 orta sınıf otomobil satın alınabiliyordu. Günümüzde ise aynı tutar çoğu zaman orta sınıf bir SUV modeline yetiyor.
Ekonomistler, servetin yalnızca banka hesabındaki rakamla ölçülmediğini belirtiyor. Değerlendirmelerde esas unsurun, paranın satın alma gücü ve kişinin yaşam standardını ne ölçüde koruyabildiği olduğu ifade ediliyor.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu verilerine göre yüksek tutarlı mevduat hesaplarının toplam mevduat içindeki payı artmayı sürdürüyor. Buna karşın uzmanlar, daha fazla kişinin nominal olarak "milyoner" görünmesinin gerçek anlamda zenginleşme anlamına gelmediğini değerlendiriyor.
Döviz bazındaki değişim de dikkat çekiyor. 2020 yılında dolar kurunun yaklaşık 7 lira seviyesinde olduğu dönemde 1 milyon lira yaklaşık 140 bin dolara karşılık gelirken, bugün aynı tutarın yaklaşık 21 bin dolar seviyesine gerilediği belirtiliyor. Bu durum, Türk lirasının uluslararası satın alma gücündeki değişimi de ortaya koyuyor.
Ekonomistler, yüksek enflasyon dönemlerinde psikolojik eşiklerin zamanla değiştiğine dikkat çekerek, servetin değerlendirilmesinde nominal rakamlardan çok alım gücünün dikkate alınması gerektiğini ifade ediyor.:::