Tarım ve Orman Bakanlığının 2026 yılında gerçekleştirdiği denetimlerin ardından hastalıktan ari işletme sertifikası iptal edilen işletmelerle ilgili süreç, hem hayvancılık sektöründe hem de siyasi alanda tartışma konusu oldu. Hayvancılık Genel Müdürlüğü verilerine göre, 36 ilde denetlenen 104 işletmeden 34'ünün sertifikası iptal edilirken, bu işletmelerin 24'ünün Bursa'da bulunması dikkat çekti. Sertifikası iptal edilen işletmeler arasında Cumhuriyet Halk Partisi Gölge Kabinesi Tarım ve Orman Bakanı Sencer Solakoğlu'na ait iki işletmenin de yer alması tartışmaları daha da büyüttü.
Hayvancılık Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen denetimlerde Bursa'da 42 işletme incelendi. Yapılan kontrollerin ardından bu işletmelerden 24'ünün hastalıktan ari işletme sertifikası iptal edildi. Türkiye genelinde sertifikası iptal edilen 34 işletmenin 24'ünün Bursa'da bulunması sektör temsilcileri tarafından da yakından takip edildi.
Sürecin ardından sosyal medya hesabından açıklama yapan Sencer Solakoğlu, Türkiye'de hastalıktan ari işletme sayısının yaklaşık 1300 olduğunu belirterek, bu statüye sahip olmayan işletmelerde bruselloz ve tüberküloz riskine dikkat çekti. Sencer Solakoğlu, "Bugün size gıda güvenliğiyle ilgili çok önemli bir konuya değinmek istiyorum. Tüm annelerin ve babaların bunu dinlemelerini istiyorum. Benim kişisel, bakanlıkla yaşadığım zaten kamuoyunun gözünün önünde gerçekleşiyor. Ben kendimi artık bu konuda izah dahi etme ihtiyacı duymuyorum. Ama şu gerçeği sizin gözlerinizin önüne koymak istiyorum. Türkiye'de hastalıklardan ari dediğimiz, yani bruselloz ve tüberküloz yönünden çiftliğindeki hayvanların temiz olduğu bilinen 1300 tane işletme var. Diğer on binlerce, belki yüz binlerce işletmenin hiçbirinde böyle bir şey yok. Hepsinde tüberküloz ve brusella olma olasılığı çok yüksek ve büyük bir kısmında da olduğunu biliyoruz." ifadelerini kullandı.
Sencer Solakoğlu, sokaktan alınan ve pastörize edilmeden tüketilen süt ile çiğ sütten yapılan ürünler konusunda da uyarılarda bulundu. Sencer Solakoğlu, "Ben size net bir şekilde söylüyorum. Sütünüzü pastörize etmeden sokaktan alıp yoğurdunuzu yapıyorsanız risk altındasınız. Eğer iyi kaynatılmamış veya pastörize edilmemiş, çiğ sütten yapılmış bir peynir tüketiyorsanız çok büyük risk altındasınız. Bu Brusella aynı zamanda peynir hastalığı olarak da halk arasında bilinen bir hastalıktır." dedi.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'ya da eleştiriler yönelten Sencer Solakoğlu, "Bu işi beceremiyorsunuz. Tarımın t'sinden anlamayan, tarımla uzaktan yakından alakası olmayan insanların bu sektörde ahkâm kesiyor olmaları, fikirle karar veriyor olmaları sonuç olarak ülkeye çok büyük zarar veriyor. Eğer bugün et konusunda dünyanın en pahalı kırmızı etlerinden birini yiyorsak Sayın Tarım Bakanım sizin suçunuz. Sizin altınızdaki ekipten de siz sorumlusunuz. İşi bilmeyen, beceremeyecek insanlara yetki veriyorsunuz. Bilmediğiniz için de mantıklı gelen her şeye inanıyorsunuz." ifadelerini kullandı.
Sencer Solakoğlu'nun açıklamalarına sektör temsilcilerinden peş peşe tepkiler geldi. Türkiye Damızlık Sığır Yetiştiricileri Merkez Birliği Yönetim Kurulu Başkanı İlhan Köten, hastalık durumunun işletme bazında resmi denetimler ve laboratuvar analizleriyle değerlendirildiğini belirterek, "Hayvansal üretimde hastalık durumu, genellemelerle değil, işletme bazında yürütülen resmi denetimler, laboratuvar analizleri ve bilimsel verilerle değerlendirilir. Hiç kimsenin, milyonlarca litre süt üreten yüz binlerce aile işletmesini tek bir cümleyle zan altında bırakmaya hakkı yoktur. Sayın Sencer Solakoğlu'nun son açıklamaları, yalnızca üreticileri değil, tüketiciyi de paniğe sevk eden, sektörün itibarına zarar veren talihsiz açıklamalardır." dedi.
İlhan Köten, Sencer Solakoğlu'nun geçmişte Bursa Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği Başkanlığı yaptığını hatırlatarak, kamuoyunun bazı soruların yanıtını beklediğini ifade etti. İlhan Köten, "O dönemde pazarlanan sütlerle ilgili neden aynı hassasiyet gösterilmemiştir. Bugün 'veremli süt' diyerek hedef aldığı üreticilerin sütü o gün neden tüketiciye sunulmuştur. Başkanlığı döneminde aile işletmelerinin hastalıklardan arındırılması adına hangi somut projeler hayata geçirilmiş, hangi kalıcı başarılar elde edilmiştir." ifadelerini kullandı.
Gıda güvenliği konusunun kişisel tartışmaların parçası haline getirilmemesi gerektiğini belirten İlhan Köten, "Gıda güvenliği, kişisel veya ticari tartışmaların malzemesi yapılamaz. Kanunlar herkes için vardır. Hiçbir kişi, hiçbir makam ve hiçbir sosyal medya hesabı hukukun üstünde değildir." değerlendirmesinde bulundu.
Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği de denetim sürecine ilişkin yazılı açıklama yaptı. Dernek Başkanı Müslüm Doğru, hastalıktan ari işletme statüsünün yalnızca sağlık testlerinden ibaret olmadığını, biyogüvenlik ve kayıt sistemi gibi birçok kriteri kapsadığını belirtti.
Müslüm Doğru, Bursa'da yapılan denetimlerde rutin kontrol zamanı gelen bir işletme dışında hayvanlardan test amacıyla kan alınmadığını belirterek, "Dolayısıyla iptal gerekçelerinin sağlık şartları dışındaki bazı kriterlerden kaynaklandığı sonucu çıkmaktadır. Statü iptali işletmelerin üretim faaliyetlerinin durdurulması anlamına gelmemektedir. Burada vurgulanması gereken, bazı işletmelerimizde sağlık şartları dışında bir gün içerisinde düzeltilebilecek mekanik arızalar ve çok küçük müdahalelerle giderilebilecek bazı eksikliklerin tespit edilmiş olmasıdır." ifadelerini kullandı.
Denetim sürecinde doğrudan iptal kararı verilmesini de değerlendiren Müslüm Doğru, "Denetime tabi tutulan işletmelerin sertifikalarının öncelikle askıya alınması gerekirken doğrudan iptal işlemi yapılmış ve iptal sebebi ilgili çiftliklere resmi olarak bildirilmemiştir. Bu nedenle neden doğrudan iptal kararı verildiğinin açıklanması sektörümüz açısından önem taşımaktadır." dedi.
Tarım ve Orman Bakanlığının denetimlerinin ardından başlayan tartışmalarda, sertifika iptallerinin gerekçeleri, denetim sürecinin uygulanış şekli ve Sencer Solakoğlu'nun açıklamaları hayvancılık sektörünün gündemindeki yerini koruyor.